Sự Khác Biệt Giữa Thích Và Yêu, Theo Rubin

Difference Between Liking and Loving, According to Rubin

 

Kendra Cherry, MSEd
Việt dịch: Quảng Cơ
Biên tập: Tuệ Uyển

***

Những điểm chính cần ghi nhớ
- Zick Rubin đã tạo ra một thang đo từ "thích" đến "yêu" để thể hiện sự khác biệt giữa những cảm xúc thân thiết mà chúng ta dành cho những người khác trong cuộc sống.
- Yêu bao gồm sự gắn bó, quan tâm và thân mật, trong khi thích bao gồm cảm giác gần gũi và tôn trọng.
-Thang đo của Rubin cho thấy mọi người yêu thương bạn đời của mình nhưng chỉ thích bạn bè.

Bài liên hệ: VALENTINE

Thang đo của Rubin cho thấy rằng thích và yêu khác nhau đáng kể về chiều sâu cảm xúc và các thành phần. Yêu bao gồm sự gắn bó, quan tâm và thân mật, trong khi thích liên quan đến sự ngưỡng mộ và tôn trọng. Được phát triển bởi nhà tâm lý học xã hội Zick Rubin, những thang đo này đo lường cách chúng ta tương tác với đối tác so với bạn bè.

Các Yếu Tố Của Tình Yêu Theo Rubin

Các nhà nghiên cứu đã đề xuất nhiều lý thuyết khác nhau để giải thích bản chất của tình yêu. Một số người đã cố gắng tìm ra cách để đo lường cảm xúc yêu thương. Người đầu tiên phát triển một công cụ để đo lường tình yêu một cách thực nghiệm là nhà tâm lý học xã hội Zick Rubin.

Theo Rubin, tình yêu lãng mạn bao gồm ba yếu tố:

1- Gắn bó: Điều này bao gồm nhu cầu được chăm sóc và ở bên cạnh người khác. Tiếp xúc thể chất và sự chấp thuận là những yếu tố quan trọng.

2- Quan tâm: Coi trọng hạnh phúc và nhu cầu của người khác cũng như của chính mình.

3- Thân mật: Chia sẻ những suy nghĩ, cảm xúc và mong muốn riêng tư với người khác.

Liên hệ: Everything to Know About the 5 Love Languages

Sự khác biệt giữa thích và yêu:
Yêu được đặc trưng bởi cảm xúc gắn bó, quan tâm và thân mật. Thích được đặc trưng bởi cảm xúc gần gũi, ngưỡng mộ, ấm áp và tôn trọng.

Dựa trên quan điểm về tình yêu lãng mạn này, Rubin đã phát triển hai bảng câu hỏi để đo lường các biến số “thích” và “yêu”. Ban đầu, Rubin đã đưa ra khoảng 80 câu hỏi để đánh giá thái độ của một người đối với người khác.

Các câu hỏi được sắp xếp theo việc chúng phản ánh cảm xúc thích hay yêu. Hai bộ câu hỏi này đã được áp dụng cho 198 sinh viên đại học.

Rubin lần đầu tiên giới thiệu thang đo mức độ thích và yêu của mình trong một bài báo được xuất bản năm 1970 trên Tạp chí Tâm lý Nhân cách và Xã hội.

Sau khi phân tích các câu trả lời, Rubin đã xác định 13 câu hỏi về sự thích và 13 câu hỏi về sự yêu mà ông tin là những thước đo đáng tin cậy cho hai biến số này.

Liên hệ: Are You in Love?—This Is How You Know for Sure

Các câu hỏi trong Thang đo Thích và Yêu của Rubin

Những ví dụ này tương tự như các câu hỏi được sử dụng trong Thang đo Thích và Yêu của Rubin:

Các mục đo lường sự THÍCH
Tôi cảm thấy ____________ là một người rất ổn định.
Tôi tin tưởng vào ý kiến của ______________.
Tôi nghĩ rằng ______________ thường rất dễ thích nghi.
__________ là một trong những người dễ mến nhất mà tôi biết.
Các mục đo lường sự YÊU
Tôi cảm thấy rất muốn chiếm hữu ____________.
Tôi thích khi __________ tâm sự với tôi.
Tôi sẽ làm hầu hết mọi thứ cho _____________.
Tôi thấy dễ dàng bỏ qua những khuyết điểm của __________.

Với mỗi mục, người tham gia sẽ đánh giá câu trả lời của mình trên thang điểm từ 1 (không đúng) đến 9 (hoàn toàn đúng). Nếu bạn muốn làm bài kiểm tra gốc do Rubin thiết kế, bạn có thể tìm thấy nó ở đây.

Liên hệ: Likeable Person Test: Am I a Likeable Person?

Nghiên Cứu Của Rubin Về Lý Thuyết Tình Yêu Của Ông

Các thang đo về sự thích và yêu của Rubin đã cung cấp cơ sở cho lý thuyết tình yêu của ông.

Trong một nghiên cứu để xác định xem các thang đo có thể cho thấy sự khác biệt giữa thích và yêu hay không, Rubin đã yêu cầu những người tham gia điền vào bảng câu hỏi của ông dựa trên cảm nhận của họ về người yêu [partner] và một người bạn thân [good friend]. Kết quả cho thấy những người bạn thân đạt điểm cao trên thang đo thích, nhưng chỉ những người thân thiết mới được đánh giá cao về mức độ yêu thương.

Rubin đã xác định một số đặc điểm phân biệt các mức độ tình yêu lãng mạn. Ví dụ, ông nhận thấy rằng những người tham gia được đánh giá cao trên thang đo tình yêu cũng dành nhiều thời gian nhìn vào mắt nhau hơn so với những người chỉ được đánh giá ở mức độ yêu yếu.

Infatuation vs. Love: How Can You Tell the Difference?

Các Lý Thuyết Khác Về Tình Yêu

Các nhà nghiên cứu khác đã đưa ra những lý thuyết khác liên quan đến khái niệm tình yêu.

Lý thuyết Tam giác Tình yêu của Sternberg [Sternberg's Triangular Theory of Love] cho rằng tình yêu lãng mạn bao gồm đam mê và sự thân mật. Lý thuyết này cho rằng khi tình yêu lãng mạn cũng bao gồm sự cam kết, nó trở thành tình yêu trọn vẹn—kiểu quan hệ lý tưởng.

 Mô hình Vòng tròn Màu sắc Tình yêu của John Lee cho rằng có ba phong cách tình yêu chính: eros (đam mê), ludus (vui tươi) và storge (tình yêu gia đình). Sau đó, Lee giới thiệu Phong cách Yêu thương, kết hợp các yếu tố của mô hình của ông thành ba phong cách: mania (eros và ludus, một loại tình yêu ám ảnh), pragma (ludus và storge, một loại tình yêu thực tế và thiết thực) và agape (eros và storge, một loại tình yêu vị tha).

Cindy Hazan và Philip Shaver đề xuất rằng tình yêu tương tự như những gắn bó mà chúng ta hình thành với cha mẹ khi còn rất nhỏ. Những phong cách này xuất phát từ lý thuyết gắn bó của John Bowlby [Bowlby’s attachment theory] và bao gồm gắn bó lo lắng/mâu thuẫn, né tránh hoặc an toàn. Kiểu gắn bó mà người lớn có ảnh hưởng đến cách họ yêu thương.

Nhà tâm lý học Harry Harlow cũng tin rằng sự gắn bó ban đầu của chúng ta với người chăm sóc ảnh hưởng đến các mối quan hệ sau này. Các thí nghiệm của ông với loài khỉ [experiments with monkeys] đã nhấn mạnh tầm quan trọng của sự tiếp xúc gần gũi, an toàn và yêu thương giữa người chăm sóc và con cái.

Harlow có thể đã đi đến kết luận rằng khoa học không thể nắm bắt trọn vẹn sự kỳ diệu và phức tạp của tình yêu, ông nói rằng “xét về tình yêu hay tình cảm, các nhà tâm lý học đã thất bại trong sứ mệnh của mình. Những gì chúng ta biết về tình yêu không vượt quá sự quan sát đơn giản, và những gì chúng ta viết về nó đã được các nhà thơ và tiểu thuyết gia viết hay hơn.”

Ẩn Tâm Lộ, 09/10/2026

https://www.verywellmind.com/rubins-scales-of-liking-and-loving-2795339

Làm Sao Để Biết Đó Là Tình Yêu Hay Chỉ Là Sự Say Mê Nhất Thời?

Hãy tìm hiểu xem đó là "Anh muốn em" hay "Anh yêu em"

How Do You Know if It’s Love or Just Infatuation?
Figure out if it’s an “I want you” or an “I love you”

Barbara Field
Việt dịch: Quảng Cơ
Biên tập: Tuệ Uyển

***

Những điểm chính cần ghi nhớ:

- Sự say mê được đánh dấu bằng những cảm xúc mãnh liệt và phi lý, trong khi tình yêu liên quan đến một mối liên kết sâu sắc dựa trên sự tin tưởng và tôn trọng.

 - Sự say mê có thể chuyển thành tình yêu nếu bạn sẵn sàng chậm lại, chia sẻ những điểm yếu và thực sự hiểu nhau.

- Bài liên hệ: VALENTINE

Sự say mê và tình yêu có thể mang lại cảm giác tương tự, nhưng chúng là hai trải nghiệm khác biệt. Say mê thường mãnh liệt và thoáng qua, được đánh dấu bằng sự lý tưởng hóa và ám ảnh. Tuy nhiên, tình yêu sâu sắc hơn, được đặc trưng bởi sự tin tưởng, tôn trọng và một sự kết nối chân thành. Hiểu được những khác biệt này có thể giúp bạn điều hướng cảm xúc và các mối quan hệ của mình hiệu quả hơn.

Là Tình Yêu Hay Chỉ Là Sự Say Mê Nhất Thời?

Những cảm xúc mà chúng ta trải nghiệm trong một mối quan hệ mới có thể rất khó hiểu. Chúng ta có thể trằn trọc không ngủ được vào ban đêm vì hình ảnh người ấy cứ chiếm trọn tâm trí ta. Chúng ta cảm thấy bồn chồn, khó chịu mỗi khi phải đi gặp họ. Những nụ hôn của họ khiến ta say đắm. Nhưng đó là tình yêu hay chỉ là sự say mê nhất thời?

Nếu bạn chưa hiểu rõ người đó, nhưng lại nghĩ họ hoàn hảo và đã có những cảm xúc mãnh liệt dành cho họ, thì rất có thể bạn chỉ đang say mê nhất thời. Nhưng nếu bạn đã gắn bó với ai đó ở mức độ sâu sắc hơn, cảm thấy thoải mái khi ở bên nhau và có sự thân mật, tin tưởng và tôn trọng lẫn nhau, thì có lẽ bạn đang yêu.

Sự Khác Biệt Giữa Say Mê Và Tình Yêu Là Gì?

Làm thế nào để phân biệt tình yêu đích thực với đam mê thoáng qua? Có một vài dấu hiệu. Mặc dù bạn không thể vừa yêu say đắm vừa say mê cùng một lúc, nhưng cả hai cảm xúc này đều có thể xuất hiện trong cùng một mối quan hệ.

Khi bắt đầu một mối quan hệ, nếu bạn bị cuốn hút bởi ai đó hoặc tin rằng mình đã yêu từ cái nhìn đầu tiên, đó có thể chỉ là say mê. Khi bạn bị cuốn vào sự lãng mạn và ảo tưởng về người mà bạn nghĩ đến, đó chính là say mê.

Say mê bao gồm cảm giác hưng phấn, cảm xúc phi lý, ham muốn và thiếu chiều sâu. Một số người cảm thấy "tương tư", trải nghiệm tim đập nhanh, thay đổi tâm trạng, mất ngủ hoặc chán ăn. Trong giai đoạn say mê, bạn có thể có nhịp tim nhanh hơn và cảm thấy vừa phấn khích vừa lo lắng do sự giải phóng norepinephrine[1].

Khi bạn yêu, bạn nhìn cuộc sống khác đi. Có một cảm giác bình tĩnh và một sự gắn kết mạnh mẽ. Bạn đã khám phá ra cả những điểm tích cực và tiêu cực của người yêu, và họ thực sự hiểu bạn.

Mối quan hệ lành mạnh bao gồm những cặp đôi có sự giao tiếp cởi mở, trung thực, tôn trọng, tình cảm và sự tận tâm với đối phương, đó chính là những gì bạn có khi đang yêu. Nếu bạn đã vun đắp được một mối gắn bó lành mạnh, thì bạn thực sự đang ở trong trạng thái yêu đương.

Điều thú vị là, các cặp đôi đang yêu thường có một tình bạn bền chặt. Nghiên cứu cho thấy những người coi trọng tình bạn trong mối quan hệ lãng mạn của họ thường có tình cảm hơn, cam kết hơn và hỗ trợ lẫn nhau hơn.

Các nghiên cứu chỉ ra rằng việc coi trọng khía cạnh tình bạn này là một yếu tố dự báo mạnh mẽ về tình yêu, sự thỏa mãn tình dục và sự cam kết trong tình yêu.

Dấu Hiệu Của Sự Say Mê Và Tình Yêu Là Gì?

Để phân biệt giữa sự say mê và tình yêu, hãy bắt đầu bằng cách nhận biết những dấu hiệu sau của sự say mê:

1-Bạn nói với bạn bè rằng bạn yêu từ cái nhìn đầu tiên.
2- Bạn nhanh chóng khao khát người đó và thậm chí có thể trở nên ám ảnh.
3- Bạn liên tục suy nghĩ quá nhiều và cảm thấy lo lắng khi không có họ.
4- Bạn có những triệu chứng thể chất như đổ mồ hôi tay và đau bụng.
5- Bạn tưởng tượng về việc được ở bên họ.
6- Bạn có một hình ảnh lý tưởng hóa, tin rằng họ hoàn hảo.
7-Mối quan hệ của bạn thiếu chiều sâu.
8- Ngược lại, dấu hiệu của tình yêu bao gồm:
9- Bạn nói với bạn bè rằng bạn nghiêm túc với người này.
10- Tình cảm của bạn phát triển dần dần.
11- Bạn cảm thấy hài lòng khi ở bên họ và thoải mái khi họ vắng mặt.
12- Bạn cảm thấy hạnh phúc khi gặp họ mà không lo lắng hay căng thẳng.
13- Bạn hình dung ra những kịch bản tương lai thực tế cùng nhau.
14- Bạn có cái nhìn thực tế về những khuyết điểm của họ và vẫn yêu họ.
15- Bạn chia sẻ một mối quan hệ sâu sắc dựa trên sự thân mật, dễ tổn thương và tin tưởng.

Say mê - Infatuation	Tình yêu - Love
1- Hời hợt 2- Bạn coi người yêu của mình là hoàn hảo 3- Bạn chỉ nhìn thấy mặt tốt nhất của người yêu 4- Bạn cảm thấy bất an 5- Bạn cảm thấy phấn khích và ám ảnh 6- Bạn có những cảm xúc thăng hoa 7- Bạn lý tưởng hóa/ảo tưởng 8- Bạn không biết liệu mối quan hệ này có phải là tạm thời hay không	1- Sâu sắc 2- Bạn nhìn nhận người yêu của mình như một con người 3- Bạn nhìn nhận người yêu của mình như một cá thể toàn diện 4- Bạn cảm thấy an toàn 5- Bạn cảm thấy được bảo vệ và hỗ trợ 6- Bạn có những cảm xúc bình yên, mãn nguyện 7- Bạn thực tế 8- Bạn cam kết vun đắp mối quan hệ lâu dài

 

Liên hệ: What It Means to Be a Hopeless Romantic and 5 Signs You Are One

Liệu Sự Say Mê Có Thể Biến Thành Tình Yêu?

Say mê có thể là giai đoạn đầu của tình yêu. Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa là ai cũng cần trải qua cảm giác hưng phấn của sự say mê trước khi tiến đến tình yêu. Nếu bạn đang trong giai đoạn say mê, hãy yên tâm rằng nó có thể dẫn đến một trạng thái ổn định và trưởng thành hơn sau này.

Vấn đề là một số người thích cảm giác hưng phấn mãnh liệt của sự say mê. Họ trở nên nghiện những khởi đầu thú vị và giai đoạn say mê. Hãy đối mặt với sự thật. Khi bạn chưa hiểu rõ một người, bạn đã bắt đầu một cuộc phiêu lưu đầy hứng khởi. Tình yêu có thể gây nghiện giống như ma túy. Nghiện tình yêu, thực chất không phải là tình yêu đích thực, là một dạng rối loạn chức năng.

Trong một nghiên cứu bao gồm 300 người tham gia đang trong các mối quan hệ lãng mạn, các nhà khoa học đã phân tích các yếu tố liên quan đến nghiện tình yêu, đặc biệt chú ý đến các kiểu gắn bó ở người trưởng thành và lòng tự trọng. Những người tham gia đã hoàn thành một cuộc khảo sát trực tuyến bao gồm Bảng kiểm tra nghiện tình yêu - phiên bản ngắn, Bảng câu hỏi về mối quan hệ và Thang đo lòng tự trọng Rosenberg.

Kết quả cho thấy mối liên hệ tích cực và có ý nghĩa thống kê giữa kiểu gắn bó sợ hãi ở người trưởng thành và chứng nghiện tình yêu. Những mối quan hệ này cũng hoàn toàn được điều chỉnh bởi lòng tự trọng [ self-esteem.].

Nếu bạn muốn vượt qua giai đoạn say mê để tiến đến tình yêu đích thực, bạn phải sẵn sàng chậm lại và đi sâu hơn. Bạn cần cởi mở, chia sẻ những điểm yếu và sự dễ tổn thương của bản thân, và buông bỏ những ảo tưởng. Một khi bạn hiểu rõ người yêu của mình là ai và bạn cũng cho họ biết con người thật của mình, bạn có thể sẽ thấy mình đang yêu.

Làm Thế Nào Để Luôn Say Đắm Người Yêu Của Bạn – Một Cách Lành Mạnh

Trong tình yêu đích thực, bạn chia sẻ những giá trị, hy vọng và ước mơ của mình với người yêu. Bạn có thể dựa vào nhau trong những lúc khó khăn và động viên nhau trong những lúc vui vẻ. Bạn có thể cảm thấy thoải mái với nhau và tận tâm với mối quan hệ lâu dài.

Điều đó không có nghĩa là bạn không thể vẫn say đắm người yêu của mình. Bạn vẫn có thể làm cho mối quan hệ thêm thú vị và hấp dẫn. Có một số cách bất ngờ để cải thiện mối quan hệ của bạn, chẳng hạn như đi hẹn hò mạo hiểm và lựa chọn những trải nghiệm mới lạ sẽ gợi nhớ lại những ngày tháng say đắm ban đầu.

Khám phá những cách thức thể chất và phi thể chất để tăng cường sự thân mật tình dục. Tập trung thời gian vào sự hòa hợp tình dục, nhập vai và tưởng tượng. Bạn cũng có thể hồi tưởng lại câu chuyện tình yêu của mình, bao gồm cả lần đầu gặp nhau và khi nào bạn cảm thấy thu hút người yêu của mình. Những chuyến đi dạo trên con đường ký ức có thể nhắc nhở bạn về sự kết nối và khơi dậy niềm đam mê.

Liên hệ: When to Say "I Love You" for the First Time, According to the Experts

https://www.verywellmind.com/infatuation-vs-love-7372960

 

---

[1]Norepinephrine:  Chất này do tuyến thượng thận và các sợi thần kinh giao cảm tiết ra, đóng vai trò cốt lõi trong phản ứng "chiến đấu hay bỏ chạy" (fight-or-flight) khi cơ thể gặp căng thẳng hoặc nguy hiểm.

Cảm Giác Giản Đơn Của Sự Hiện Hữu

 Khám phá ra những gì bao gồm tất cả mọi thứ.

The Simple Feeling of Being - The discovery of what includes everything.

Tác giả: John Astin Ph.D.
Việt dịch: Quảng Cơ
Biên tập: Tuệ Uyển

***

Những điểm chính

- Cảm giác đơn giản về sự hiện hữu là nền tảng cơ bản của mọi nhận thức tức thời.

- Những gì đang xảy ra ngay bây giờ là điểm khởi đầu duy nhất có thể có.

- Cảm giác đơn giản về sự hiện hữu không có biên giới hay ranh giới.

- Bài liên hệ: THIỀN TẬP

Cảm giác đơn giản về sự hiện hữu là điều không thể tránh khỏi. Nó không phải là thứ cần phải tạo ra, sinh ra, duy trì hay luyện tập. Nó vốn dĩ đã ở đây rồi.

Như người ta thường nói trong truyền thống Phật giáo Tây Tạng, điểm cuối cùng của toàn bộ con đường tâm linh cũng chính là điểm khởi đầu, bởi vì điều chúng ta tìm kiếm thực ra chính là nơi chúng ta đang hiện diện. Và nơi đó ở đâu? Ngay tại đây, trong cảm giác đơn giản về sự hiện hữu.

Tất cả những giáo lý đều xoay quanh cảm giác đơn giản về sự hiện hữu. Mọi thứ khác, dù là gì đi nữa, đều nằm ở phía hạ lưu của thực tại nguyên thủy là sự hiện hữu. Tất cả những sự phức tạp, những điều tưởng chừng rắc rối trong cuộc sống con người… nếu thiếu đi cảm giác đơn giản về sự hiện hữu, thì chẳng có gì cả, phải không? Những gì chúng ta cho là bản chất phức tạp của cuộc sống, tất cả chỉ là sự tồn tại thuần túy, phép màu của chính cuộc sống.

Cảm giác đơn giản nhưng sâu sắc nhất trong tất cả. Sự hiện hữu.

Hãy để bản thân đắm chìm trong điều đó. Không cần phải suy nghĩ về nó, chỉ cần cảm nhận nó. Ý tôi là, bạn có thể suy nghĩ về nó. Bạn có thể phân tích nó, cố gắng hiểu ý nghĩa của nó. Nhưng điều đó không cần thiết. Chỉ cần hoàn toàn tận hưởng nó, dòng chảy bất tận của sự hiện hữu. Và khi bạn làm vậy, hãy nhận ra rằng đây chính là bản chất cốt lõi của bạn: Cảm giác đơn giản về sự hiện hữu.

Chúng ta đã ở đây rồi, tìm kiếm bất cứ điều gì mà chúng ta có thể tưởng tượng là còn thiếu, cố gắng đạt đến một điểm đến trong tương lai, một khoảnh khắc vĩ đại hơn mà trong đó chúng ta nhận ra bản chất duy nhất của thực tại. Và hành trình rõ ràng đó bắt đầu từ đâu? Nơi mà mọi hành trình bắt đầu. Ngay tại đây. Nơi duy nhất chúng ta từng hiện hữu. Những gì đang xảy ra ngay bây giờ là điểm khởi đầu duy nhất có thể có. Và những gì đang xảy ra ngay bây giờ, điểm khởi đầu của mọi hành trình, cũng chính là điểm kết thúc được tôn vinh. Cảm giác đơn giản về sự hiện hữu…

Đây là sự hiện hữu. Nó không có khởi đầu. Nó đơn giản là ở đây. Sự tức thời này, khoảnh khắc hiện hữu chớp nhoáng này tồn tại hoàn toàn ngoài thời gian. Không thể tìm thấy "trước đó". Chúng ta có thể tưởng tượng về một quá khứ, một thời điểm nào đó đã đến trước khoảnh khắc này, điều gì đó đã dẫn đến những gì đang diễn ra ở đây. Nhưng sự tưởng tượng đó chỉ có thể xảy ra ngay tại đây và bây giờ.

Cũng không có tương lai nào mà chúng ta có thể đạt tới. Đó cũng chỉ là ảo tưởng thuần túy, bởi vì bất kỳ tương lai nào được mơ ước cũng chỉ xảy ra trong khoảnh khắc chớp nhoáng này, cảm giác hiện hữu đơn giản này luôn luôn ở đây, luôn luôn bây giờ.

Không cần phải thêm gì vào cảm giác đơn giản về sự tồn tại này bởi vì cảm giác đơn giản về sự tồn tại là vô hạn. Nó là một không gian vô tận bao trùm toàn bộ sự tồn tại. Có vẻ như nó bị giới hạn, tồn tại ở nơi cục bộ này mà tôi gọi là “tôi”. Nhưng hãy lưu ý rằng, theo nghĩa cục bộ đó, theo nghĩa tồn tại “ở đây” (chứ không phải “ở đó”), không thể tìm thấy bất kỳ ranh giới nào. Cảm giác đơn giản về sự tồn tại là không có biên giới hay ranh giới, không có điểm kết thúc.

Theo nghĩa đó, nó nằm ngoài thời gian, ngoài quá khứ, tương lai và khoảnh khắc hiện tại luôn tan biến này. Và nó cũng nằm ngoài không gian bởi vì bạn không thể nói cảm giác đơn giản về sự tồn tại đang diễn ra ở đâu trong không gian. Bạn có thể nói nó ở “đây”. Nhưng bạn cũng có thể nói nó ở “ở đó”, bởi vì bất cứ nơi nào bạn dường như đang du hành trong trường trải nghiệm rộng lớn, ngay tại đó chính là cảm giác đơn giản về sự tồn tại, phải không? Theo nghĩa đó, thật nực cười khi nói nó ở đây hay ở đó bởi vì không thể xác định được cảm giác về sự tồn tại đang ở đâu.

Hãy để ý rằng chẳng cần phải làm gì để giữ cho ngọn lửa của sự hiện hữu luôn rực cháy. Dường như nó tự sinh ra và tự duy trì. Cảm giác đơn giản về sự hiện hữu mang lại sự sống, bởi vì nó chính là sự sống. Và chúng ta luôn luôn có nó, bởi vì chúng ta chính là nó. Không có gì (kể cả chúng ta) có thể tồn tại tách biệt khỏi cảm giác đơn giản về sự hiện hữu. Nó không bao giờ vắng mặt, không bao giờ thiếu vắng. Và theo nghĩa đó, không có gì để tìm kiếm bởi vì cái đã ở đây chính là cảm giác đơn giản về sự hiện hữu này, cảm giác mà bản chất của nó là tỉnh thức, tự nhận biết chính mình trong mỗi khoảnh khắc nhận thức, bao gồm cả cái mà chúng ta có thể gọi là "tôi".

Cảm giác đơn giản về sự hiện hữu có thể mang hình dạng của bất cứ điều gì. Nỗi đau lòng sâu sắc nhất chính là cảm giác đơn giản về sự hiện hữu và niềm vui sướng tột cùng cũng chính là cảm giác đơn giản về sự hiện hữu. Tất cả màu sắc, tất cả hương vị của sự hiện hữu đều là sự hiện hữu. Và vì vậy, khi một trải nghiệm nào đó xuất hiện mà có thể không hợp ý hoặc không phải là sở thích của chúng ta, thì ngay trong cốt lõi của trải nghiệm đó (và mọi trải nghiệm khác) là cảm giác đơn giản về sự hiện hữu, cảm giác này không phải là một cảm giác cụ thể mà là cảm giác của tất cả mọi thứ, "hương vị duy nhất" nằm dưới mọi hương vị đa dạng.

Dù hình dáng thế nào, nó vẫn là sự tồn tại. Điều gì đang xảy ra cũng không quan trọng, bởi vì tất cả đều là một. Luôn luôn trông khác biệt, nhưng luôn luôn giống nhau.

Cảm giác giản đơn của sự tồn tại.

https://www.psychologytoday.com/au/blog/this-extraordinary-moment/202601/the-simple-feeling-of-being

 

THIỀN QUÁN

 

1- Trở Về Với Căn Bản: Thực Hành Phật Giáo Và Niềm Vui

2- Tấm Gương Trống Rỗng

3- Vài Phút Thiền Có Tốt Hơn Không

4- Thiền Có Tác Dụng Nhanh Hơn So Với Suy Nghĩ Trước Đây

5- Não Bộ Và Thân Thể Chúng Ta Trong Thiền Tập

6- Hành Thiền Có Thể Thay Đổi Cung Cách Chúng Ta Trong Nhận Thức Thời Gian

7- Jung Quan Tâm Tới Thiền Phật Giáo Và Tử Thư Tây Tạng

8- Giải Thoát Khỏi Những Thứ Vật Chất

9- Cảm Giác Đơn Giản Của Sự Hiện Hữu

Giải Thoát Khỏi Những Thứ Vật Chất

 Tìm Thấy Sự Giải Thoát Trong Bản Chất Luôn Thay Đổi Của Trải Nghiệm.

Freedom From Things
Finding liberation in the ever-changing nature of experience.

Tác giả: John Astin Ph.D.
Việt dịch: Quảng Cơ
Biên tập: Tuệ Uyển

***

Bàu liên hệ: 

- Trở Về Với Căn Bản: Thực Hành Phật Giáo Và Niềm Vui

- Tấm Gương Trống Rỗng

Hãy tưởng tượng một nén hương đang cháy. Khi bạn nhìn khói bay lên trời, thoạt nhìn có vẻ như khói trông giống một hình dạng nào đó. Nhưng thực chất, khói không bao giờ có hình dạng cố định. Nó liên tục chuyển động, tự biến đổi ngay lập tức khi dường như nó mang một hình dạng cụ thể. Trải nghiệm của chúng ta cũng tương tự như vậy.

Thật kỳ lạ bởi vì dường như có một điều gì đó đang được cảm nhận, một điều gì đó mà chúng ta có thể nhận diện được. Từ một góc nhìn, chúng ta đang trải nghiệm những hình dạng cố định, có thể nhận diện được, cả những vật thể được cho là tồn tại trong thế giới mà chúng ta nghĩ là ít nhiều bất động, và cả thế giới nội tâm của chủ thể. Nhưng khi cảm nhận được dòng chảy của trải nghiệm, chúng ta có thể nhận thấy rằng những gì chúng ta gán nhãn và tin là những thứ có thể nhận diện được, giống như nén hương đang bay lên, liên tục tan biến và theo nghĩa đó, hoàn toàn không có hình dạng.

Thế giới kinh nghiệm và hoàn cảnh dường như là thứ chúng ta có thể nắm bắt và diễn tả bằng từ ngữ và khái niệm. Nhưng khi nhìn kỹ hơn một chút, chúng ta sẽ thấy rằng đó chỉ là một nửa câu chuyện, bởi vì tất cả những thứ mà chúng ta cho là có hình dạng cố định, có thể nhận biết được đều không phải vậy.

Hình dạng dường như hiện hữu và dễ nhận biết. Mọi thứ dường như theo một cách nhất định. Nhưng khi chúng ta cố gắng xác định chính xác cách thức đó là gì, nó lại biến mất khỏi tầm tay chúng ta, thay đổi hình dạng như làn khói bốc lên. Hãy thử ngay bây giờ. Hãy thử giữ cho cái mà bạn gọi là khoảnh khắc hiện tại không biến thành một thứ khác. Hãy thử giữ nó đủ lâu để nhận diện và mô tả nó, và bạn sẽ thấy điều đó hoàn toàn bất khả thi.

Việc chúng ta nghĩ mình biết mọi thứ là gì hóa ra chỉ là ảo tưởng thuần túy, bởi vì những gì chúng ta cho là sự vật thực chất không phải là sự vật.

Điều này thật kỳ lạ vì dường như chúng ta gặp phải những trải nghiệm và hoàn cảnh dường như đứng yên, ít nhất là đủ lâu để chúng ta cảm nhận được chúng. Ý tôi là, bạn đi ăn tối với bạn bè, có một cuộc trò chuyện thú vị, trả tiền, lái xe về nhà, đi ngủ, thức dậy vào sáng hôm sau. Cuộc sống của chúng ta dường như bao gồm những sự vật cụ thể mà chúng ta có thể biết và mô tả. Thế giới hiện ra với một sự mạch lạc nào đó. Mọi thứ dường như đứng yên, ít nhất là đủ lâu để chúng ta cảm nhận chúng như những sự vật. Tuy nhiên, chúng không phải vậy. Khoảnh khắc thực sự không bao giờ mạch lạc. Nó không bao giờ trở thành một thứ gì đó có thể được xác định bởi vì nó không bao giờ thực sự hiện hữu. Cái mà chúng ta gọi là "khoảnh khắc hiện tại" không thể được tìm thấy như một "sự vật" nào đó bởi vì tính năng động vốn có của nó. Giống như làn khói hương bốc lên, nó không bao giờ mang bất kỳ hình dạng hay hình thức cố định nào do sự chuyển động liên tục của nó.

Hãy xem xét những gì đang xảy ra ngay bây giờ. Bạn có thể mô tả sự kiện đó là “ngồi trong bất kỳ căn phòng hay địa điểm nào bạn đang ở, đọc những dòng chữ này”. Được rồi, vậy là bạn đang ở đây, đọc sách trong phòng (hoặc ở bãi biển, quán cà phê, hay bất cứ nơi nào khác). Đó là những gì bạn đang trải nghiệm, phải không? Nhưng năm giây cuối cùng mà bạn mô tả là đang ngồi đọc sách đâu rồi? Chúng đã biến mất, phải không? Còn giây cuối cùng thì sao? Nó cũng biến mất rồi. Và một phần tư giây cuối cùng? Một phần triệu giây? Cũng biến mất.

Vậy hãy tự hỏi mình – chính xác thì bạn đã ở nơi bạn tưởng tượng mình đang ở, làm bất cứ điều gì bạn tưởng tượng mình đang làm trong bao lâu? Hoàn toàn không có cách nào để nắm bắt được khoảnh khắc được cho là này và nói bất cứ điều gì chắc chắn về nó. Tại sao? Bởi vì nó không ở đây đủ lâu để nói bất cứ điều gì về cách thức hay bản chất của nó.

Điều thú vị là, dù đúng là những gì xuất hiện không thể được tìm thấy dưới một hình thức, khuôn mẫu hay hình dạng cố định nào, thì thực tại lại trông và cảm thấy giống như một cái gì đó mạch lạc và ổn định. Dường như có một sự mạch lạc trong thực tại. Chúng ta trải nghiệm cảm giác không thể phủ nhận này rằng có những thứ thực sự trông giống như một cái gì đó. Xét cho cùng, chúng ta có cả một cuốn từ điển chứa đầy những từ ngữ mà chúng ta sử dụng để phân loại tất cả sự mạch lạc dường như này vào các phạm trù mô tả mà chúng ta có.

Dường như chúng ta có thể nói điều gì đó về những gì đang diễn ra. Ý tôi là, tôi có thể kể cho bạn nghe về ngày của tôi, và bạn cũng có thể kể cho tôi nghe về ngày của bạn, phải không? Có một vẻ đẹp và sự phong phú trong khả năng này của chúng ta, khả năng dường như biết được mọi thứ là gì và sử dụng ngôn ngữ để mô tả chúng cho chính mình và người khác.

Tuy nhiên, dù đẹp đẽ và thú vị đến đâu, chúng ta thực sự không thể làm được điều đó. Hãy xem xét lại việc đốt hương. Bạn có thể mô tả hình dạng của khói – hình dạng, vị trí, kích thước, kết cấu của nó không? Hay hình dạng mà khói dường như tự tạo ra đã tan biến ngay lập tức khi nó xuất hiện?

Nếu tôi xem xét cụm từ, “Tôi đang ngồi đây trên ghế, viết những dòng này,” thì mỗi từ trong câu đó đều dựa trên niềm tin rằng thực sự có thể xác định được bản chất của từng yếu tố – tôi, chiếc ghế, việc ngồi, việc viết. Mặc dù có vẻ như việc xác định bản chất của mọi thứ là khả thi, nhưng khi tôi nhìn vào trải nghiệm của mình về bất cứ điều gì dường như đang hiện hữu, tôi luôn nhận ra rằng thực tại không bao giờ trở thành một thứ gì cụ thể. Cái mà chúng ta gọi là sự xuất hiện của khoảnh khắc cũng chính là sự biến mất của nó, và theo nghĩa đó, không có khoảnh khắc nào có thể định nghĩa được là tồn tại ở đây.

Khám phá ra rằng thực tại không tồn tại trong một khoảng thời gian nào cả, điều này cuối cùng lại mang đến sự giải phóng. Tại sao? Bởi vì cảm giác bị choáng ngợp hoặc bị chi phối bởi những thứ khác nhau của chúng ta dựa trên niềm tin rằng chúng ta thực sự có thể biết rằng thậm chí có một thứ gì đó tồn tại ngay từ đầu để bị chi phối hoặc bị choáng ngợp bởi, và thực tế là không có.

Mặc dù cuộc sống chắc chắn có thể hiện ra dưới nhiều hình thức tưởng chừng như có thể giải quyết được – những điều mà ta có thể nhận thức là khó khăn, thiếu sót, rắc rối, v.v., giống như khói bốc lên từ nén hương – nhưng những khía cạnh mà ta cho là rắc rối của cuộc sống thực chất không bao giờ trở thành những điều ta tưởng tượng. Và đó chính là sự tự do của chúng ta – sự tự do khỏi những thứ vật chất.

https://www.psychologytoday.com/au/blog/this-extraordinary-moment/202607/freedom-from-things

 

 

 

Làm Thế Nào Để Chuyển Từ Giai Đoạn Trăng Mật Sang Tình Yêu Bền Lâu

How to Transition From the Honeymoon Phase to Lasting Love

Việt dịch: Quảng Cơ
Biên tập: Tuệ Uyển

Wendy Rose Gould

Wendy Rose Gould là phóng viên chuyên về lối sống với hơn một thập kỷ kinh nghiệm đưa tin về sức khỏe và thể chất

 ***

Những điểm chính cần ghi nhớ:
- Giai đoạn trăng mật rất thú vị, nhưng điều quan trọng là không nên bỏ qua những dấu hiệu cảnh báo trong thời gian này.
- Không phải tất cả các cặp đôi đều trải qua giai đoạn trăng mật mạnh mẽ, và điều đó không sao cả.
- Khi giai đoạn trăng mật kết thúc, các cặp đôi sẽ nhìn thấy những khuyết điểm của nhau và phải quyết định xem họ có thể chấp nhận chúng hay không.

Bài liên hệ: VALENTINE

Giai đoạn trăng mật đánh dấu thời điểm trong mối quan hệ của bạn khi những tia lửa tình yêu đang bùng cháy và bạn cảm thấy bồn chồn, xao xuyến. Có lẽ bạn tin rằng người kia không thể làm gì sai. Bạn ít có khả năng tranh cãi hay cáu gắt với nhau, bạn có thể dễ dàng bỏ qua một số thói quen kỳ lạ hoặc sự thất vọng, và mọi thứ dường như đang diễn ra suôn sẻ.

"Giai đoạn trăng mật là giai đoạn đầu của mối quan hệ khi hai người mới bắt đầu tìm hiểu nhau và mọi thứ dường như rất vô tư và hạnh phúc," Beth Gulotta, LMHC, người sáng lập NYC Therapeutic Wellness, giải thích.

Bà cho biết giai đoạn này chủ yếu xuất hiện trong các mối quan hệ gắn bó an toàn, nơi cả hai đối tác đều cảm thấy tự tin và chắc chắn về cảm xúc và mong muốn theo đuổi mối quan hệ của nhau. Nói cách khác, ít có sự nghi ngờ về những gì người kia đang nghĩ hoặc cảm thấy, và cả hai bên đều hào hứng muốn tìm hiểu nhau hơn.

Giai Đoạn Trăng Mật Có Cảm Giác Như Thế Nào?

Không phải ngẫu nhiên mà người ta gọi đó là giai đoạn trăng mật. Gulotta nói: "Giai đoạn này mang lại cảm giác thú vị và phấn khích. Bạn thường xuyên trò chuyện và cảm thấy muốn ở bên người ấy mọi lúc. Bạn hào hứng khi thấy tên họ hiện lên trên điện thoại và tìm mọi cách để nhắc đến họ trong các cuộc trò chuyện với bạn bè."

Bạn cũng có thể nhớ họ ngay khi họ rời đi, thường xuyên nghĩ về họ và cảm thấy thời gian bên nhau thật vô tư và dễ chịu.

Những dấu hiệu khác cho thấy bạn đang trong giai đoạn trăng mật bao gồm cảm thấy hy vọng về tương lai chung và cảm thấy gắn kết mạnh mẽ cả về thể chất lẫn tinh thần.

Bạn Có Thể Bỏ Lỡ Những Dấu Hiệu Cảnh Báo Trong Giai Đoạn Trăng Mật

Dù giai đoạn trăng mật tuyệt vời đến đâu, hãy nhớ rằng những cảm xúc "tốt đẹp" lan tỏa và đôi khi chiếm trọn tâm trí không làm bạn mù quáng trước những dấu hiệu cảnh báo tiềm ẩn [red flags].

"Khi chúng ta đang trong giai đoạn này và say đắm một người nào đó, chúng ta có thể dễ dàng bỏ qua hoặc xem nhẹ những đặc điểm quan trọng về họ," [overlook or disregard important characteristics] Gulotta lưu ý. "Hãy nhìn nhận rõ ràng người đó là ai. Đừng lý tưởng hóa họ hoặc bỏ qua mọi thứ chỉ vì bạn đang chìm đắm trong cảm xúc."

Liệu Mọi Mối Quan Hệ Đều Trải Qua Giai Đoạn Này?

Mặc dù nhiều mối quan hệ đều có giai đoạn trăng mật ngọt ngào ban đầu, nhưng không phải cặp đôi nào cũng trải nghiệm điều đó. Tuy nhiên, điều này không nhất thiết là dấu hiệu cho thấy có điều gì đó không ổn.

Theo Leanna Stockard, chuyên gia tư vấn hôn nhân và gia đình tại LifeStance Health, điều đó có thể chỉ ra rằng mối quan hệ của bạn không bắt đầu bằng những cảm xúc say đắm mãnh liệt dành cho người kia. Thay vào đó, sự thu hút và kết nối của cả hai được xây dựng dần dần khi cả hai hiểu nhau hơn.

Làm Sao Để Biết Khi Nào Giai Đoạn Trăng Mật Kết Thúc?

Giai đoạn trăng mật có thể kéo dài từ sáu tháng đến vài năm, tùy thuộc vào từng cặp đôi. Khi thực tế cuộc sống bắt đầu len lỏi và những cuộc trò chuyện khó khăn [hard conversations] xuất hiện, bạn sẽ tự nhiên bước ra khỏi giai đoạn trăng mật [transition out of the honeymoon phase]. Điều này không có nghĩa là cảm giác hạnh phúc hoàn toàn biến mất, mà là cuộc sống hàng ngày trở nên bình thường hơn.

Theo thời gian, những cảm xúc mãnh liệt và sự say mê [infatuation] bạn dành cho người yêu có thể giảm dần một cách tự nhiên. Những điều bạn từng thấy đáng yêu giờ có thể khiến bạn phát điên [drive you batty], và bạn có thể ít chú trọng đến việc dành thời gian chất lượng cho nhau hoặc làm những điều tốt đẹp cho nhau hơn so với những ngày đầu.

Khi thực tế cuộc sống bắt đầu len lỏi và những cuộc trò chuyện khó khăn bắt đầu nổi lên, bạn sẽ tự nhiên bước ra khỏi giai đoạn trăng mật.

"Khi giai đoạn trăng mật qua đi, bạn và người yêu có thể sẽ trở nên chân thật hơn với con người 'hàng ngày' của mình, và chúng ta bắt đầu nhận ra những khuyết điểm của nhau," Stockard nói. "Trong thời gian này, chúng ta cần đánh giá cảm xúc của mình trong mối quan hệ và quyết định xem liệu chúng ta có thể tiếp tục mối quan hệ với người yêu của mình hay không - bất chấp những khuyết điểm."

Cô ấy cũng nói thêm rằng điều quan trọng là không nên so sánh người kia với hình ảnh bạn từng thấy trong giai đoạn trăng mật, vì có lẽ bạn đã nhìn thấy một phiên bản lý tưởng hơn của họ. Thay vào đó, đây là thời gian để suy ngẫm và trò chuyện về tương lai của cả hai.

Giai Đoạn Sau Tuần Trăng Mật

Nếu bạn quyết định tiến bước trong một mối quan hệ lành mạnh, những gì đến sau đó có thể đẹp không kém, thậm chí còn đẹp hơn cả giai đoạn tuần trăng mật.

Cam kết chân thành

Đây là lúc bạn cam kết trọn vẹn với nhau và xây dựng một nền tảng vững chắc có thể vượt qua những thử thách lớn nhất của cuộc sống.

"Khi bạn tiến sâu hơn trong mối quan hệ với người bạn đời, bạn sẽ hiểu rõ hơn về những điểm mạnh và điểm yếu của họ, và bạn có thể trân trọng và đánh giá cao người bạn đời của mình theo cách vượt xa những cảm xúc hời hợt mà bạn có thể cảm nhận trong giai đoạn trăng mật," Stockard nói.

6 Cách Để Phát Triển Mạnh Mẽ Sau Khi Giai Đoạn Trăng Mật Kết Thúc

Một nghiên cứu năm 2022 đã tìm hiểu lý do tại sao những cảm xúc tích cực trong một mối quan hệ đôi khi phai nhạt sau giai đoạn trăng mật mãnh liệt ban đầu. Nghiên cứu này phát hiện ra rằng các yếu tố như căng thẳng, sự nhàm chán và những áp lực của cuộc sống bắt đầu ảnh hưởng đến chất lượng mối quan hệ của bạn. (Weber DM, Baucom DH. Khi sự mất mát những điều tích cực tạo cảm giác tiêu cực: Khám phá sự mất mát những trải nghiệm tích cực ở các cặp đôi gắn bó). Do đó, điều quan trọng là phải khắc phục những điểm gây mâu thuẫn này để nuôi dưỡng một mối quan hệ trọn vẹn.

Dưới đây là một số cách để giữ lửa tình yêu:

1. Tiếp tục hẹn hò

Việc bạn chuyển từ gặp gỡ thông thường sang một mối quan hệ nghiêm túc không có nghĩa là quá trình hẹn hò cần phải kết thúc. Hãy tiếp tục "hẹn hò với nhau" [dating each other] để giữ cho mọi thứ luôn thú vị. "Tôi khuyên bạn nên thử những trải nghiệm mới, chấp nhận rủi ro, làm những điều cả hai cùng thích và luôn cởi mở," Stockard nói.

2. Đặt câu hỏi

Ngay cả khi chúng ta đã dành nhiều thời gian bên nhau, vẫn còn rất nhiều điều chúng ta có thể chưa biết hoặc chưa hiểu về đối phương. Hãy tiếp tục đặt câu hỏi và tìm hiểu về nhau.

3. Luôn minh bạch

Một kênh giao tiếp cởi mở sẽ giúp giữ lửa tình yêu luôn cháy bỏng.

"Điều này có thể liên quan đến những điều mới mẻ mà bạn quan tâm, một sự thật thú vị bạn học được trong ngày hôm đó, hoặc chỉ là những suy nghĩ và cảm xúc thường ngày," Stockard nói.

Nghe có vẻ khá bình thường, nhưng sự gắn bó và kết nối sâu sắc vẫn được duy trì thông qua sức mạnh của giao tiếp. Một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Khoa học Sức khỏe Toàn cầu cho thấy kỹ năng giao tiếp xuất sắc [communication skills] có thể cải thiện sự thân mật trong các mối quan hệ.

4. Hãy thẳng thắn nói về những vấn đề khó khăn

Đừng né tránh những cuộc trò chuyện khó khăn và quan trọng [important conversations], chẳng hạn như khi nào nên chuyển đến sống chung, liệu bạn có muốn kết hôn hay không, hoặc cách giải quyết vấn đề tài chính. Để những chủ đề này âm ỉ có thể tạo ra sự căng thẳng khó xử. Hãy thẳng thắn bày tỏ mong muốn của bạn và hiểu mong muốn của đối phương. Điều này giúp bạn đưa ra những quyết định tốt hơn cho cả hai và cho mối quan hệ của mình.

5. Giảm thiểu xung đột

Việc tranh cãi với người yêu là hoàn toàn bình thường. Trên thực tế, tranh cãi là dấu hiệu cho thấy bạn quan tâm đến nhau và muốn người kia hiểu quan điểm của mình. Tuy nhiên, hãy đảm bảo rằng bạn đang giải quyết xung đột [engaging in conflict] một cách lành mạnh, bằng cách xem vấn đề là "chúng ta cùng chống lại vấn đề" thay vì "tôi chống lại bạn".

6. Ưu tiên lẫn nhau

Hãy tiếp tục ưu tiên nhu cầu và mong muốn của nhau trong suốt mối quan hệ. Người yêu của bạn nên thường xuyên được ưu tiên hàng đầu về tình cảm, thời gian và năng lượng./.

Ẩn Tâm Lộ, 08/10/2026

https://www.verywellmind.com/transition-from-honeymoon-phase-to-long-lasting-commitment-7486526