What Is Post Traumatic Relationship Syndrome?
Việt dịch: Quảng Cơ
Biên tập: Tuệ Uyển
Ariane Resnick, CNC là một
nhà văn chuyên về sức khỏe tâm thần, chuyên gia dinh dưỡng được chứng nhận và
tác giả về lối sống lành mạnh, người ủng hộ sự dễ tiếp cận và tính toàn diện.
***
Những Điểm Chính Cần Ghi Nhớ
- Hội chứng rối loạn
căng thẳng sau chấn thương (PTRS) là chấn thương từ các mối quan hệ có sự lạm dụng.
- Các triệu chứng của
PTRS bao gồm cảm giác không an toàn, hồi tưởng và lo lắng.
- Liệu pháp tâm lý và các chiến lược đối phó cảm xúc giúp kiểm soát các triệu chứng của PTRS.
***
Hội Chứng Rối Loạn Căng Thẳng Sau Chấn Thương Trong Mối Quan Hệ Là Gì?
Còn được gọi là rối loạn
căng thẳng sau chấn thương trong mối quan hệ (relationship PTSD), hội chứng hậu
chấn thương trong mối quan hệ (viết tắt là PTRS) là hiện tượng bị ảnh hưởng bởi
chấn thương trong một mối quan hệ. Nó khác với rối loạn căng thẳng sau chấn
thương thông thường ở chỗ PTRS chỉ xảy ra trong các mối quan hệ qua một chuỗi
các sự kiện.
PTRS có thể xảy ra trong
mối quan hệ hoặc sau khi mối quan hệ kết thúc, và sự ngược đãi có thể xảy ra bất
cứ lúc nào, ngay cả khi nó không thường xuyên hoặc mãn tính.
Ví dụ, một cuộc
chia tay mà người bạn đời trước đây không có hành vi gây hại nhưng lại hành động
theo cách lạm dụng về mặt cảm xúc, lời nói, tình dục hoặc thể chất trong quá
trình chia tay, có thể gây ra PTRS. Mặc dù nó không phải là một chẩn đoán sức
khỏe tâm thần chính thức, nhưng nghiên cứu về chủ đề này xác định nó là một rối
loạn thật sự.[1]
Điều quan trọng cần lưu ý là đôi khi mọi người hay nói đùa về việc một mối quan hệ đã gây ra chứng rối loạn căng thẳng sau chấn thương (PTSD) cho họ. Mặc dù một số mối quan hệ hoặc đối tác có thể không lành mạnh, nhưng PTSD đề cập đến một mối quan hệ trong đó có sự lạm dụng. Việc nói đùa về việc mắc PTSD do một cuộc chia tay khó chịu hoặc một mối quan hệ tồi tệ có thể gây hại cho những người thật sự mắc PTSD, đồng thời tạo ra thêm sự kỳ thị khiến mọi người khó nhận ra sự lạm dụng, khó lên tiếng và khó tìm kiếm sự giúp đỡ.
1- PTRS so với PTSD: Hiểu rõ sự khác biệt
Hội chứng rối loạn căng thẳng sau chấn thương (PTRS), được coi là một
dạng nhỏ của rối loạn căng thẳng sau chấn thương (PTSD), có một số điểm
tương đồng cơ bản với PTSD. Cả hai đều liên quan đến việc trải qua chấn thương
khiến bạn rơi vào trạng thái cảnh giác cao độ, bồn chồn và đau khổ dai dẳng.
Các sự kiện chấn thương
thường cần thời gian để xử lý và có thể cần sự hỗ trợ chuyên nghiệp. Người bệnh
thường trải qua những suy nghĩ xâm nhập và sự bất ổn về tâm trạng trong quá
trình hồi phục. Mặc dù PTSD và PTRS có những điểm chung này, nhưng vẫn có những
điểm khác biệt chính:
- Hội chứng rối loạn
căng thẳng sau chấn thương (PTSD) thường bắt nguồn từ một sự kiện chấn thương
duy nhất, trong khi hội chứng rối loạn quan hệ sau chấn thương (PTRS) liên quan
đến một chuỗi các sự kiện.
- PTRS chỉ xảy ra trong
bối cảnh các mối quan hệ.
- Các triệu chứng tê liệt
cảm xúc thường thấy ở PTSD thường không xuất hiện ở PTRS.
- Những người mắc PTSD
thường sử dụng các chiến lược né tránh, tránh những suy nghĩ, cảm xúc và tình
huống liên quan đến chấn thương của họ.
- Ngược lại, nghiên cứu
cho thấy những người mắc PTRS có nhiều khả năng đối mặt và giải quyết nguồn gốc
chấn thương của họ hơn là tránh các mối quan hệ mới.[2]
- Vandervoort D, Rokach
A. Hội chứng rối loạn quan hệ sau chấn thương: quá trình xử lý có ý thức về thế
giới chấn thương. Hành vi xã hội và nhân cách: một tạp chí quốc tế. 2003 ngày 1
tháng 1;31(7):675–85. doi:10.2224/sbp.2003.31.7.675
2- Lịch Sử Của PTRS
Mặc dù rối loạn căng thẳng
sau chấn thương (PTSD) là một chẩn đoán chính thức, nhưng hội chứng rối loạn
quan hệ sau chấn thương (PTRS) thì không. Các chuyên gia coi đây là một dạng rất
đặc thù của PTSD, và nó đã được nghiên cứu trong khoảng hai mươi năm nay. Khi một
người có biểu hiện PTRS, họ thường được các chuyên gia sức khỏe tâm thần chẩn
đoán mắc PTSD, bởi vì đó là chẩn đoán chính thức được liệt kê trong Sổ tay Chẩn
đoán.
Các chuyên gia sức khỏe
tâm thần tin rằng để PTRS xảy ra, sự ngược đãi phải diễn ra trong bối cảnh quan
hệ, sự ngược đãi có thể xảy ra trong suốt mối quan hệ, hoặc tại bất kỳ thời điểm
nào trong mối quan hệ hoặc khi chia tay.
Một người có thể nhận ra mình mắc hội chứng rối loạn căng
thẳng sau chấn thương (PTRS) sau khi chia tay, khi họ thấy mình không thể
"vượt qua" mối quan hệ đó, khó khăn trong việc thiết lập các mối quan
hệ tình cảm mới hoặc trải nghiệm các triệu chứng giống như rối loạn căng thẳng
sau chấn thương (PTSD).
3- Triệu Chứng Của Hội Chứng Hậu Chấn Thương Mối Quan Hệ
(PTRS)
Đây là một số triệu chứng
PTRS phổ biến nhất:
- Rối loạn chức năng
tình dục hoặc giảm ham muốn tình dục
- Khó ngủ (mất ngủ)
- Tự trách mình về hành vi bạo hành
- Cảm thấy không an toàn
- Lo lắng và/hoặc các cơn hoảng loạn
- Cảm thấy bồn chồn hoặc cáu kỉnh
- Mất lòng tin vào người khác
- Buồn bã hoặc trầm cảm
- Nhớ lại những sự kiện đau thương trong mối quan hệ
- Giận dữ không kiểm soát được đối với người bạo hành
- Sợ bị bạo hành trong tương lai
4- Cách Tìm Kiếm Sự Trợ Giúp Cho PTRS
Cũng giống như bất kỳ vấn
đề sức khỏe tâm thần nào khác, bạn có thể tìm kiếm sự trợ giúp cho PTRS. Mặc dù
một số người có thể tự mình kiểm soát được, nhưng việc trị liệu với chuyên gia
được đào tạo về chấn thương tâm lý rất được khuyến khích. Loại trị liệu này có
thể giúp bạn xử lý các sự kiện gây chấn thương. Nếu các triệu chứng của bạn
nghiêm trọng và ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày, hãy cân nhắc gặp bác sĩ tâm
thần để được hỗ trợ thêm.
a- Liệu pháp
Mặc dù bất kỳ loại liệu
pháp nào cũng có thể hữu ích cho người đã trải qua một mối quan hệ gây tổn
thương, nhưng lựa chọn tốt nhất bạn có thể thực hiện khi tìm kiếm sự giúp đỡ để
phục hồi sau hội chứng rối loạn căng thẳng sau chấn thương (PTRS) là làm việc với
người hiểu về chấn thương và các mối quan hệ. Điều này có nghĩa là một nhà trị
liệu về chấn thương là một lựa chọn tốt, đặc biệt nếu họ cũng chuyên về các mối
quan hệ. Các liệu pháp thể chất như EMDR, trải nghiệm thể chất, IFS, liệu pháp
tâm lý cảm giác vận động và EFT là một số phương pháp có thể được sử dụng.
Nếu bạn không thể tìm thấy
một nhà trị liệu am hiểu về chấn thương, bạn có thể làm việc với một nhà trị liệu
về mối quan hệ nếu các triệu chứng nhẹ. Họ cũng có thể giúp bạn áp dụng các chiến
lược để vượt qua chấn thương từ mối quan hệ của bạn, mặc dù họ có thể không hiểu
rõ về các triệu chứng bạn đang gặp phải.
b- Thuốc hướng thần
Đối với những người đang
gặp khó khăn với các triệu chứng của PTRS, việc đến gặp bác sĩ đa khoa hoặc bác
sĩ tâm thần để được quản lý triệu chứng có thể mang lại lợi ích.
c- Ứng phó tập trung vào cảm xúc
Các chiến lược ứng phó tập
trung vào cảm xúc có thể giảm căng thẳng và giúp bạn cảm thấy tốt hơn bằng cách
giảm phản ứng cảm xúc của bạn đối với các tác nhân gây căng thẳng—trong trường
hợp này, là những suy nghĩ, cảm xúc và những lời nhắc nhở về một mối quan hệ
gây tổn thương.3 Đây là một số chiến lược giúp bạn quản lý các triệu chứng của
PTRS:
- Viết nhật ký
- Thiền chánh niệm
- Tha thứ
- Chia sẻ với người khác
- Chấp nhận triệt để
- Vận động/hoạt động thể chất
- Luyện tập điều chỉnh hệ thần kinh (các bài tập tiếp đất, v.v.)
- Liệu pháp đọc sách: đọc những cuốn sách giúp bạn hiểu/quản lý các triệu chứng
d- Tiếp theo,
Nếu bạn đang trải qua hội
chứng rối loạn căng thẳng sau chấn thương (PTRS), có vẻ như không thể tin rằng
bạn sẽ có lại một mối quan hệ lành mạnh. Nhưng mọi người thường cảm thấy hy vọng
hơn sau khi xử lý chấn thương và kiểm soát các triệu chứng.
Không có mốc thời gian cụ
thể nào cho việc phục hồi khỏi PTRS, nhưng hầu hết mọi người báo cáo sự cải thiện
về các triệu chứng trong khoảng từ sáu tháng đến một năm sau khi nhận được sự hỗ
trợ phù hợp. Mặc dù phục hồi sau chấn thương rất khó khăn, nhưng hầu hết mọi
người báo cáo sự hài lòng cao hơn khi họ điều trị các triệu chứng của mình. Quá
trình này có thể khó khăn, nhưng nó đáng giá, và nó sẽ giúp bạn có được những mối
quan hệ tích cực và lành mạnh hơn trong tương lai./.
Ẩn Tâm Lộ, 05/10/2026
https://www.verywellmind.com/what-is-post-traumatic-relationship-syndrome-6831488
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét