Thứ Sáu, 9 tháng 10, 2026

Sự Khác Biệt Giữa Thích Và Yêu, Theo Rubin

Difference Between Liking and Loving, According to Rubin

 

Kendra Cherry, MSEd
Việt dịch: Quảng Cơ
Biên tập: Tuệ Uyển

***

Những điểm chính cần ghi nhớ
- Zick Rubin đã tạo ra một thang đo từ "thích" đến "yêu" để thể hiện sự khác biệt giữa những cảm xúc thân thiết mà chúng ta dành cho những người khác trong cuộc sống.
- Yêu bao gồm sự gắn bó, quan tâm và thân mật, trong khi thích bao gồm cảm giác gần gũi và tôn trọng.
-Thang đo của Rubin cho thấy mọi người yêu thương bạn đời của mình nhưng chỉ thích bạn bè.

Bài liên hệ: VALENTINE


Thang đo của Rubin cho thấy rằng thích và yêu khác nhau đáng kể về chiều sâu cảm xúc và các thành phần. Yêu bao gồm sự gắn bó, quan tâm và thân mật, trong khi thích liên quan đến sự ngưỡng mộ và tôn trọng. Được phát triển bởi nhà tâm lý học xã hội Zick Rubin, những thang đo này đo lường cách chúng ta tương tác với đối tác so với bạn bè.

Các Yếu Tố Của Tình Yêu Theo Rubin

Các nhà nghiên cứu đã đề xuất nhiều lý thuyết khác nhau để giải thích bản chất của tình yêu. Một số người đã cố gắng tìm ra cách để đo lường cảm xúc yêu thương. Người đầu tiên phát triển một công cụ để đo lường tình yêu một cách thực nghiệm là nhà tâm lý học xã hội Zick Rubin.

Theo Rubin, tình yêu lãng mạn bao gồm ba yếu tố:

1- Gắn bó: Điều này bao gồm nhu cầu được chăm sóc và ở bên cạnh người khác. Tiếp xúc thể chất và sự chấp thuận là những yếu tố quan trọng.

2- Quan tâm: Coi trọng hạnh phúc và nhu cầu của người khác cũng như của chính mình.

3- Thân mật: Chia sẻ những suy nghĩ, cảm xúc và mong muốn riêng tư với người khác.

Liên hệ: Everything to Know About the 5 Love Languages

Sự khác biệt giữa thích và yêu:
Yêu được đặc trưng bởi cảm xúc gắn bó, quan tâm và thân mật. Thích được đặc trưng bởi cảm xúc gần gũi, ngưỡng mộ, ấm áp và tôn trọng.

Dựa trên quan điểm về tình yêu lãng mạn này, Rubin đã phát triển hai bảng câu hỏi để đo lường các biến số “thích” và “yêu”. Ban đầu, Rubin đã đưa ra khoảng 80 câu hỏi để đánh giá thái độ của một người đối với người khác.

Các câu hỏi được sắp xếp theo việc chúng phản ánh cảm xúc thích hay yêu. Hai bộ câu hỏi này đã được áp dụng cho 198 sinh viên đại học.

Rubin lần đầu tiên giới thiệu thang đo mức độ thích và yêu của mình trong một bài báo được xuất bản năm 1970 trên Tạp chí Tâm lý Nhân cách và Xã hội.

Sau khi phân tích các câu trả lời, Rubin đã xác định 13 câu hỏi về sự thích và 13 câu hỏi về sự yêu mà ông tin là những thước đo đáng tin cậy cho hai biến số này.

Liên hệ: Are You in Love?—This Is How You Know for Sure

Các câu hỏi trong Thang đo Thích và Yêu của Rubin

Những ví dụ này tương tự như các câu hỏi được sử dụng trong Thang đo Thích và Yêu của Rubin:

Các mục đo lường sự THÍCH
Tôi cảm thấy ____________ là một người rất ổn định.
Tôi tin tưởng vào ý kiến của ______________.
Tôi nghĩ rằng ______________ thường rất dễ thích nghi.
__________ là một trong những người dễ mến nhất mà tôi biết.
Các mục đo lường sự YÊU
Tôi cảm thấy rất muốn chiếm hữu ____________.
Tôi thích khi __________ tâm sự với tôi.
Tôi sẽ làm hầu hết mọi thứ cho _____________.
Tôi thấy dễ dàng bỏ qua những khuyết điểm của __________.

Với mỗi mục, người tham gia sẽ đánh giá câu trả lời của mình trên thang điểm từ 1 (không đúng) đến 9 (hoàn toàn đúng). Nếu bạn muốn làm bài kiểm tra gốc do Rubin thiết kế, bạn có thể tìm thấy nó ở đây.

Liên hệ: Likeable Person Test: Am I a Likeable Person?

Nghiên Cứu Của Rubin Về Lý Thuyết Tình Yêu Của Ông

Các thang đo về sự thích và yêu của Rubin đã cung cấp cơ sở cho lý thuyết tình yêu của ông.

Trong một nghiên cứu để xác định xem các thang đo có thể cho thấy sự khác biệt giữa thích và yêu hay không, Rubin đã yêu cầu những người tham gia điền vào bảng câu hỏi của ông dựa trên cảm nhận của họ về người yêu [partner] và một người bạn thân [good friend]. Kết quả cho thấy những người bạn thân đạt điểm cao trên thang đo thích, nhưng chỉ những người thân thiết mới được đánh giá cao về mức độ yêu thương.

Rubin đã xác định một số đặc điểm phân biệt các mức độ tình yêu lãng mạn. Ví dụ, ông nhận thấy rằng những người tham gia được đánh giá cao trên thang đo tình yêu cũng dành nhiều thời gian nhìn vào mắt nhau hơn so với những người chỉ được đánh giá ở mức độ yêu yếu.

Infatuation vs. Love: How Can You Tell the Difference?

Các Lý Thuyết Khác Về Tình Yêu

Các nhà nghiên cứu khác đã đưa ra những lý thuyết khác liên quan đến khái niệm tình yêu.

Lý thuyết Tam giác Tình yêu của Sternberg [Sternberg's Triangular Theory of Love] cho rằng tình yêu lãng mạn bao gồm đam mê và sự thân mật. Lý thuyết này cho rằng khi tình yêu lãng mạn cũng bao gồm sự cam kết, nó trở thành tình yêu trọn vẹn—kiểu quan hệ lý tưởng.



 Mô hình Vòng tròn Màu sắc Tình yêu của John Lee cho rằng có ba phong cách tình yêu chính: eros (đam mê), ludus (vui tươi) và storge (tình yêu gia đình). Sau đó, Lee giới thiệu Phong cách Yêu thương, kết hợp các yếu tố của mô hình của ông thành ba phong cách: mania (eros và ludus, một loại tình yêu ám ảnh), pragma (ludus và storge, một loại tình yêu thực tế và thiết thực) và agape (eros và storge, một loại tình yêu vị tha).

Cindy Hazan và Philip Shaver đề xuất rằng tình yêu tương tự như những gắn bó mà chúng ta hình thành với cha mẹ khi còn rất nhỏ. Những phong cách này xuất phát từ lý thuyết gắn bó của John Bowlby [Bowlby’s attachment theory] và bao gồm gắn bó lo lắng/mâu thuẫn, né tránh hoặc an toàn. Kiểu gắn bó mà người lớn có ảnh hưởng đến cách họ yêu thương.

Nhà tâm lý học Harry Harlow cũng tin rằng sự gắn bó ban đầu của chúng ta với người chăm sóc ảnh hưởng đến các mối quan hệ sau này. Các thí nghiệm của ông với loài khỉ [experiments with monkeys] đã nhấn mạnh tầm quan trọng của sự tiếp xúc gần gũi, an toàn và yêu thương giữa người chăm sóc và con cái.

Harlow có thể đã đi đến kết luận rằng khoa học không thể nắm bắt trọn vẹn sự kỳ diệu và phức tạp của tình yêu, ông nói rằng “xét về tình yêu hay tình cảm, các nhà tâm lý học đã thất bại trong sứ mệnh của mình. Những gì chúng ta biết về tình yêu không vượt quá sự quan sát đơn giản, và những gì chúng ta viết về nó đã được các nhà thơ và tiểu thuyết gia viết hay hơn.”

Ẩn Tâm Lộ, 09/10/2026

https://www.verywellmind.com/rubins-scales-of-liking-and-loving-2795339


Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét