Thứ Ba, 21 tháng 4, 2026

MỐI QUAN HỆ GIỮA PHẬT GIÁO VÀ CÁC VỊ TRỜI-THẦN-TIÊN

 Buddhist relations with the Gods

Việt dịch: Quảng Cơ
Biên tập: Tuệ Uyển

***

Tôi vừa xem American Gods gần đây, một bộ phim truyền hình thú vị và đã muốn chia sẻ chủ đề này từ trước. Hôm nay, tôi vừa đọc một bài blog về các vị thần trong Phật giáo. Vì vậy, tôi xin chia sẻ những gì tôi biết.

Về Đức Phật 

Đức Phật không phải là một vị Thần. Ngài khuyên chúng ta không nên cầu nguyện Ngài để xin bất cứ điều gì, kể cả sự Giác Ngộ. Ngài dạy rằng chúng ta chịu trách nhiệm tạo ra hạnh phúc của chính mình.

Mối quan hệ của Đức Phật với chư thiên nam nữ



Các vị thần và nữ thần đều biết về sự ra đời của Thái tử Siddhartha. Một vị Bồ Tát có khả năng đạt được giác ngộ. Họ dõi theo với sự quan tâm lớn.

Khi ẩn sĩ Siddhartha trở thành Đức Phật sau khi giác ngộ, những vị thiên thần này thường xuyên đến thăm Ngài và cũng xin Ngài lời khuyên cùng giáo pháp. Họ cũng mời Đức Phật đến cõi của họ để thuyết pháp. Đức Phật đã chấp nhận lời mời và đến đó trong một khoảng thời gian ngắn. Khi Đức Phật trở về trần gian, Ngài được chư thiên nam nữ hộ tống trong sự cung kính. Việc Ngài từ cõi trời xuống trần gian, được các thiên thể tháp tùng, đã được toàn bộ dân cư trong thành phố chứng kiến. Sự kiện này trong cuộc đời Đức Phật vẫn đang được Phật tử trên khắp thế giới kỷ niệm cho đến ngày nay.

Một số vị Thiên Thần cũng đã tình nguyện và cam kết phục vụ để bảo vệ giáo lý Phật giáo và cả các Phật tử. Phật giáo phân loại họ là các Hộ pháp (神)



Kim Cang Thần

Đức Phật đã dạy gì về các vị Thiên-Thần 

Đức Phật làm rõ rằng các vị thiên-thần không chịu trách nhiệm cho hạnh phúc hay bất hạnh của chúng ta. Thay vì cầu nguyện các vị Thiên-Thần, chúng ta phải tự tạo ra những điều kiện đúng đắn để hạnh phúc phát sinh. Một vị sư từng đùa rằng các vị Thiên-Thần sẽ vỗ tay tán thưởng lời tuyên bố này của Đức Phật. Nếu không, bạn có thể tưởng tượng các vị Thiên-Thần phải làm những việc gì cho con người lười biếng chỉ vì chúng ta đặt một ít thức ăn (thứ mà đối với họ trông như đồ cặn bã) lên bàn thờ không?

Phật giáo không tin rằng sự sống / sự tồn tại hoặc vũ trụ được tạo ra bởi một hoặc nhiều vị thần. Vì chúng ta không được họ tạo ra, chúng ta không thừa nhận họ là bậc thầy hoặc đấng sáng tạo của mình. Do đó không có mối quan hệ chủ tớ hoặc cha/con với họ.

Phật giáo nhìn nhận chư thiên hay các vị thần như thế nào? 

Trong Phật giáo, chúng ta thừa nhận sự tồn tại của các vị thiên-thần nam và nữ. Tuy nhiên, chúng ta tin rằng họ hầu như không quan tâm đến chúng ta trong phần lớn thời gian. Bất cứ điều gì xảy ra với chúng ta đều do nghiệp của chính chúng ta tạo ra chứ không phải do những chúng sinh này thao túng cuộc sống của chúng ta.

Do đó, không hề có Thượng đế hay nữ thần nào giật dây chúng ta như những con rối. Vì vậy không cần phải nịnh nọt họ.

Tiếp theo, bất kỳ ai cũng có thể trở thành một vị thiên-thần nam nữ miễn là có nghiệp tốt. Vì vậy khi một người chết, có thể tái sinh ở thiên đường và trở thành một vị thiên-thần nam nữ. Tuy nhiên, Phật tử được khuyên rằng việc tái sinh ở Thiên đường không phải là mục tiêu tốt nhất trong cuộc đời chúng ta.

Cuộc sống của những vị thiên-thần nam nữ này kéo dài vô cùng lâu. Tuy nhiên, họ cũng sẽ chết và cũng sẽ được tái sinh. Khi điều đó xảy ra, họ có thể trở thành thiên-thần một lần nữa, hoặc bị “đi xuống” và tái sinh thành bán thần (a tu la), con người, động vật, ma quỷ hoặc chúng sinh địa ngục. Vì vậy, khi các vị thiên-thần làm điều gì sai trái, họ cũng có thể bị tái sinh xuống địa ngục. (Điều đó chẳng phải công bằng sao?)

Nơi các vị thiên-thần được tái sinh được gọi đơn giản là “thiên giới, thiên đàng hay cõi trời”. Theo kinh điển, có 26 loại thiên giới. Mỗi loại đều có những đặc điểm riêng biệt. Mỗi cõi thiên giới này có thể có người lãnh đạo riêng (thiên chủ, thiên chúa, thượng đế hay vua trời) và họ cũng có thể có những cộng đồng riêng với người đứng đầu riêng. Các chúng sinh sinh ra ở đó cũng có ngoại hình và đặc tính độc đáo của riêng mình. Không phải tất cả chúng sinh trong vũ trụ đều trông giống con người và giới tính không chỉ là nam/nữ. Họ cũng có thể có hoặc không có hình dạng vật lý. Họ không nhất thiết phải lơ lửng trên không trung.

Tứ Thiên Vương Hộ Pháp

Quan hệ giữa Phật giáo và chư thiên hay các vị Thần nam nữ

Nếu chúng ta cùng chung một vị thầy (Đức Phật Thích Ca Mâu Ni), thì chúng ta là bạn đồng môn. Như được đề cập trong kinh điển Phật giáo, nhiều vị trời đã tin vào những gì Đức Phật dạy và cũng trở thành Phật tử. Một số thậm chí còn tự nguyện bảo hộ Phật pháp như một cách duy trì nghiệp lành của họ. Điều đó có nghĩa là họ sẽ dõi theo và quan sát chúng ta nếu chúng ta là những người tu tập tốt. Có nhiều ghi chép về các bậc thầy Phật giáo vĩ đại đã nhận được sự trợ giúp từ các vị trời hay thần trong những thời khắc khủng hoảng của cuộc đời.

Nhìn chung, chư thiên hay các vị Thần là thần vì “sự tốt lành” của họ. Do đó tất cả chư thiên đều tôn sùng sự thiện lành. Nếu một người xấu xa, thì việc tìm đến các vị trời là vô ích. Nếu một người tốt, thì cũng không cần phải làm vậy. Quan điểm Phật giáo nhìn các vị trời vượt ra ngoài văn hóa, chủng tộc, quốc tịch, giới tính, v.v. (điều mà tổ tiên chúng ta đã không thể thoát khỏi, do đó dẫn đến nhiều bất hòa giữa loài người).

Phật tử phát triển lòng từ ái và lòng bi mẫn đối với tất cả chúng sinh. (Bao gồm cả chư thiên.) Chúng ta hồi hướng công đức cho họ và cũng cầu chúc họ được hạnh phúc trong quá trình tu tập tâm linh của mình.

BẠN CÓ BIẾT

Mẹ ruột của Đức Phật đã qua đời trong vòng 7 ngày sau khi sinh ngài và được tái sinh ở một trong những cõi trời. Ngài đã đến đó để thuyết pháp cho bà nữa.

Sau khi Đức Phật đạt được Giác ngộ, một trong các vị Trời đặc biệt khẩn cầu Đức Phật thuyết pháp.

Vào thời Đức Phật, tu viện của Ngài được xây dựng tách xa khu dân cư để các vị tăng có thể có một môi trường yên tĩnh để thiền định. Khi các vị thiên nhân viếng thăm Ngài, người dân trong thành phố chứng kiến khu rừng xung quanh tu viện phát sáng vào giữa đêm.

Một vị Phật trước khi giáng sinh xuống trần gian sẽ cư ngụ tại cõi trời mang tên Đâu Suất (Tusita). Vị Phật tiếp theo sẽ đến là Phật Di Lặc. Ngài hiện đang ở cõi Đâu Suất.

Đối thủ chính của Đức Phật là Mara. Mara đã cố gắng phá hoại nỗ lực của Đức Phật trong việc đạt giác ngộ hoặc thuyết giảng Pháp. Mara cũng là một vị thần ở một trong các cõi trời.

***

Māra (thường viết “Mara”) trong Phật giáo là một khái niệm quan trọng, chỉ “chướng ngại” đối với sự giác ngộ.

Trong nghĩa gốc, Māra là “kẻ gây chết chóc” hoặc “kẻ phá hoại”, nhưng trong giáo lý Phật giáo, nó không chỉ là một nhân vật mà còn là biểu tượng của những lực cản trong tâm.

Thường có 4 dạng Māra chính:

-
Phiền não Ma (klesha-māra): những cảm xúc tiêu cực như tham, sân, si, tự nghi ngờ.
-
Ngũ uẩn Ma (skandha-māra): sự chấp vào thân-tâm như “cái tôi” cố định.
-
Tử Ma (mṛtyu-māra): nỗi sợ cái chết và sự vô thường.
-
Thiên Ma (devaputra-māra): hình tượng “Māra” trong truyền thống, như một thế lực cám dỗ và đánh lạc hướng người tu tập.

Trong các câu chuyện Phật giáo, Māra thường xuất hiện để thử thách Đức Phật trước khi Ngài giác ngộ—bằng sợ hãi, cám dỗ hoặc nghi ngờ.

Hiểu đơn giản: Māra không chỉ “ở bên ngoài”, mà chủ yếu là những gì làm ta mất chánh niệm và dính mắc ngay trong tâm mình.

- Có thể hiểu Māra là một vị thiên trong Dục giới (Tha Hóa Tự Tại).
-
Đồng thời, trong nghĩa sâu hơn, Māra là mọi chướng ngại trong tâm dẫn đến đau khổ và mê lầm.

 

https://bodhi-bowl.com/2017/07/12/buddhist-relations-with-the-gods/

 

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét