***
Nguyên bản: Identify the Scope of Suffering
Tác giả:
Đức Đạt Lai Lạt Ma
Anh dịch:
Jeffrey Hopkins, Ph. D.
Chuyển ngữ: Tuệ Uyển / Tuesday, January 9, 2018
TỔNG QUÁT VỀ NHỮNG LOẠI ĐẠO ĐỨC
Nguyên lý chính của đạo đức Phật giáo là để giúp đở người
khác, và , nếu không thể, thì tối thiểu không làm tổn hại người khác. Chí nguyện
nền tảng này với bất bạo động, được động viên bởi việc quan tâm vì người khác,
là trung tâm của ba loại đạo đức trong Phật giáo:
·
Đạo đức của việc giải thoát cá nhân (là chủ đề của
chương này) một cách chính yếu được thực tập từ việc kiềm chế khỏi những hành
vi của thân thể và lời nói làm tổn hại. Sự thực tập này được gọi là “cá nhân”
vì nó cung ứng một phương pháp cho một người chuẩn bị để vượt khỏi chu kỳ lẩn
quẩn của sanh, già, bệnh, và chết, mà Phật tử gọi là vòng luân hồi (samsara).
·
Đạo đức của việc quan tâm vì người khác – được gọi
là đạo đức của Bồ tát (những chúng sanh quan tâm chính yếu với việc hổ trợ người
khác) – thực tập một cách chính yếu bởi việc kiềm chế tâm thức khỏi rơi vào vị
kỷ. Vì đối với những người thực tập đạo đức Bồ tát, điểm quan trọng là để kiềm
chế khỏi sự yêu mến vị kỷ, mà cũng kiềm chế khỏi những hành vi xấu ác của thân
thể và lời nói.
·
Đạo đức của Mật tông tập trung chung quanh những
kỷ năng đặc biệt cho việc quán tưởng một thể trạng phát triển toàn vẹn của thân
thể và tâm thức hổ trợ người khác một cách hiệu quả. Nó cung ứng một phương
pháp để kiềm chế và vì vậy vượt thoát nhận thức giới hạn của chúng ta về thân
thể và tâm thức vì thế chúng ta có thể nhận thức chính chúng ta tỏa sáng với tuệ
trí và yêu thương.
ĐẠO ĐỨC CỦA SỰ GIẢI THOÁT CÁ NHÂN
Việc thực tập đạo đức cho giải thoát cá nhân đòi hỏi sự tự
tỉnh thức cần thiết để tránh khỏi những hành vi của thân thể và lời nói đem đến
sự tổn hại cho người khác. Điều này có nghĩa là từ bỏ những gì Phật giáo gọi là
mười điều bất thiện. Những điều này tạo thành ba đặc trưng. Thân thể bất thiện
là giết hại, trộm cắp, và ,tà dâm. Lời nói bất thiện là nói dối, nói lời chia rẻ,
nói lời độc ác và nói lời vô nghĩa. Tinh thần bất thiện là tham muốn, xu hướng
tổn hại, và tà kiến.
Vì động cơ có trước và lèo lái hành vi, việc kiểm soát nó
tốt nhất là ngăn ngừa sự thôi thúc và sự lạm dụng tiềm tàng các hành vi của
thân thể và lời nói. Khi chúng ta đột nhiên muốn điều gì đó và chỉ tiến tới và
thực hiện nó mà không nghĩ đến các hậu quả, sự tham muốn của ta tự biểu hiện một
cách hăng hái, không có quán chiếu lợi hại. Trong sự thực tập hàng ngày, chúng
ta nghiên cứu việc thẩm tra cộng cơ của ta một cách liên tục.
Khi tôi là một thiếu niên, Ling Rinpoche, người lúc đó là
giáo thọ phó của tôi, luôn luôn rất nghiêm khắc; ngài không bao giờ mĩm cười,
ngay cả không một chút nào. Điều này làm tôi rất chán nản. Bằng việc tự hỏi tại
sao ngài quá cứng nhắc như vậy, tôi thẩm tra nhiều hơn và nhiều hơn những gì
tôi đang làm trong tâm thức tôi. Điều này giúp tôi phát triển sự tự tỉnh thức với
việc quan tâm đến động cơ của tôi. Lúc mới 20 khi tôi vừa trưởng thành, Ling
Rinpoche hoàn toàn thay đổi; ngài luôn luôn có một nụ mĩm cười rạng rở khi
chúng tôi bên nhau.
Sự thực tập hiệu quả đạo
đức giải thoát cá nhân tùy thuộc vào động cơ lành mạnh, dài lâu. Thí dụ,
người ta không nên trở thành tăng ni để tránh phải làm việc nặng nhọc vì ăn mặc.
Cũng thế, thật không đầy đủ để chỉ mong cầu tránh khỏi sự khó khăn trong kiếp sống
này. Được động viên bởi một mục tiêu tầm thường như vậy không giúp để thành tựu
sự giải thoát khỏi vòng luân hồi – lý do tối hậu để thực tập đạo đức giải thoát
cá nhân.
Điều này được củng cố bởi câu chuyện về cuộc đời của Đức
Phật. Một ngày nọ Đức Thích Ca đi ra ngoài tường thành của hoàng cung để chính
ngài trải nghiệm cuộc đời. Lần đầu tiên ngài đã thấy một người bệnh, một người
già, và một xác chết. Khốn khó sâu xa bởi khổ đau của bệnh tật, tuổi già, và sự
chết, ngài đi đến kết luận rằng cuộc sống trần gian là không bền chắc. Sau này,
cảm hứng từ một số hành giả tôn giáo, Đức Phật trở nên say mê bởi khả năng của một đời sống tâm linh cao siêu, và đầy đủ ý
nghĩa hơn. Đến lúc ấy ngài đã vượt thoát kinh thành, để lại cuộc sống thông thường
sau lưng và theo đuổi viễn tượng ấy.
Điều này dạy cho chúng ta những gì? Giống như Đức Phật
chúng ta cần bắt đầu bằng việc quan tâm về nổi khổ đau của sinh tử luân hồi và bằng việc quay lưng với những xao
lãng tạm thời. Được tác động với thái độ mới này, chúng ta phải áp dụng một hệ
thống đạo đức bằng việc viễn ly cõi luân hồi và bằng việc tiếp nhận những thệ
nguyện của thái độ tinh khiết qua việc tầm cầu để tránh mười hành vi bất thiện.
BỐN CHÂN LÝ CAO QUÝ
Nhằm để giải thoát chúng ta khỏi sinh tử luân hồi thì
chúng ta cần thấu hiểu bản chất của nó. Chúng ta cần (1) biết những loại khổ
đau đặc thù liên hệ, (2) khám phá những nguyên nhân của các khổ đau ấy, (3) thấy
có thể loại trừ những nguyên nhân ấy không, và sau đó (4) quyết định những gì
nên thực tập. Viễn ly, do thế, liên hệ ít nhất một sự thấu hiểu phần nào đó về
Bốn Chân Lý Cao Quý:
1- Sự
thật về khổ đau
2- Sự
thật về nguồn gốc của khổ đau
3- Sự
thật về sự chấm dứt khổ đau và cội nguồn của nó
4- Sự
thật về những con đường cho việc thực chứng sự chấm dứt chân thật [khổ đau]
Khi Đức Phật giảng dạy lần đầu tiên, ngài đã dạy về Bốn
Chân Lý Cao Quý trong thứ tự nêu trên. Tuy nhiên, thứ tự này không phản chiếu vấn
đề những sự thật này hình thành như thế nào. Theo trình tự thời gian, sự thật
thứ hai – nguồn gốc của khổ đau – đứng trước sự thật thứ nhất. Tương tự thế, sự
thật thứ tư – những con đường thực tập – phải đứng trước sự thật thứ ba – sự chấm
dứt khổ đau. Tuy nhiên, Đức Phật dạy Bốn Sự Thật trong trình tự của việc thực tập,
chứ không trong thứ tự mà trong ấy chúng hình thành.
Trong thực tập, chúng ta phải xác định mức độ của khổ đau
trước nhất, để biết rằng lối sống này bị bao vây bởi khốn khó; điều này làm sâu
sắc mong ước tự nhiên được thoát khỏi khổ đau của chúng ta. Khi chúng ta nhận
ra khổ đau là gì, như Đức Phật đã làm, rồi thì chúng ta sẽ bị lôi cuốn vào việc
khám phá những nguyên nhân của nó, nguồn gốc của khổ đau. Giống như một vị bác
sĩ trước tiên phải chẩn đoán cơn bệnh, thì chúng ta cũng phải thấu hiểu gốc rể
của khổ đau trước khi chúng ta có thể điều trị nó. Không phải cho đến khi chúng
ta đã xác định những nguồn gốc của khổ đau thì chúng ta mới có thể thấu hiểu rằng
có thể có một sự chấm dứt nó hay sao. Cũng thế, không có một sự thấu hiểu quả
quyết rằng việc chấm dứt khổ đau là có thể, thì chúng ta có thể xem việc thực
hành con đường này giống như sự thử thách khó khăn vô hiệu quả. Sau đó chúng ta
có thể tìm đến những con đường của sự thật cho việc thực chứng việc chấm dứt
[khổ đau]. Đây là tại sao Đức Phật đã trình bày Bốn Chân Lý Cao Quý trong trình
tự của việc thực tập.
Tôi thảo luận sự thật thứ nhất ở chương này và ba sự thật
kế tiếp ở chương thứ ba.
SỰ THẬT CAO QUÝ THỨ NHẤT VỀ KHỔ ĐAU
Khổ đau giống như một cơn bệnh mà tất cả chúng ta mắc phải.
Để tìm việc chửa trị, chúng ta phải thận trọng xác định toàn thể phạm vi của
cơn bệnh: đau khổ, thay đổi, và điều kiện cùng khắp.
1- Khổ
khổ: Một trình độ của khổ đau là hiện tướng đau đớn mà tất cả chúng ta cùng nhận
ra như vậy. Ngay cả những con thú cũng muốn thoát khỏi nó. Những sự đau đớn
thân thể và tinh thần trong đời sống hàng ngày, nhức đầu và đau khổ vì chia lìa
là thuộc phạm trù này.
2- Hoại
khổ: Những gì chúng ta thường trải nghiệm như vui sướng là chủ yếu giảm đau đớn.
Nếu thực phẩm hay thức uống ngon lành, thí dụ thế, thật sự đúng là vui lòng – nếu
chúng có một bản chất nội tại vui lòng – thế thì bất chấp chúng ta ăn hay uống
thế nào, thì chúng ta cũng sẽ cảm thấy hạnh phúc và hạnh phúc lớn hơn trong sự
đo lường tương ứng. Thay vì thế, nếu chúng ta hưởng thụ quá mức, thì chúng ta bắt
đầu khổ sở trong thân thể và tâm thức chúng ta. Điều này cho thấy rằng những trải
nghiệm vui sướng này có bản chất nội tại là đau khổ. Tôi muốn kể một câu chuyện
về một gia đình đã mua một máy truyền hình mới. So sánh với máy cũ, nó thật sự
là tuyệt vời, và mọi người xem nó ngày ngày. Nhưng cuối cùng họ cũng mệt mõi vì
nó. Điều này cho thấy rằng căn nguyên của vui sướng là khổ đau. Những tình trạng
như vậy về hạnh phúc tạm thời được gọi là khổ đau của sự thay đổi.
3- Hành
khổ: Thêm nữa một đau khổ thông thường và khổ đau của thay đổi, có một trình độ
sâu xa hơn của khổ đau gọi là điều kiện cùng khắp. Tâm thức và thân thể hoạt động
dưới sự ảnh hưởng của nghiệp (những xu hướng được tạo ra bởi những hành vi trước
đây) và của phiền não, hay chướng ngại ẩn tàng, các cảm xúc chẳng hạn như tham
muốn, và thù hận. Trong đời sống hàng ngày, chúng ta được sinh ra từ và trong ảnh
hưởng cùng khắp của nghiệp và các cảm xúc phiền não. Ngay cả những tình trạng
trung tính của cảm giác cũng ở dưới tác động của các nguyên nhân và điều kiện
vượt khỏi sự kiểm soát của chúng ta – chúng ta bị vướng trong một tiến trình dễ
bị tác động với khổ đau.
Điều Kiện Con Người
Khởi đầu sự sống của chúng ta là sự sinh ra, trong tiến
trình ấy chúng ta đau khổ, và vào lúc kết thúc sự sống là sự chết, trong tiến
trình ấy chúng ta cũng đau khổ.
Giữa hai điều này, hai thứ đến là tuổi già và bệnh tật. Bất
chấp chúng ta giàu sang như thế nào hay thân thể mạnh khỏe thế nào, thì chúng
ta cũng phải đau khổ qua những hoàn cảnh thế này.
Trên tất cả những điều này làm đưa đến sự không toại nguyện.
Ta muốn nữa và nữa và nữa. Điều này, trong một ý nghĩa, thật sự là nghèo đói –
luôn luôn là đói, đói, đói mà không có lúc nào hài lòng. Những người khác có thể
không giàu có, nhưng sự toại nguyện làm cho họ ít lo lắng hơn, ít kẻ thù hơn,
ít rắc rối hơn, và ngủ rất ngon lành. Hơn một lần, khi tôi viếng một ngôi nhà rất
xinh đẹp trong những cộng đồng giàu có, tôi đã nhìn trộm tủ đựng thuốc trong
nhà tắm và đã thấy một số thuốc men cung cấp năng lượng hàng ngày và những thứ
khác phụ trợ cho giấc ngủ ban đêm. Toại nguyện có thể làm cả hai việc này tốt
hơn vì nó làm giảm thiểu lo lắng trong ngày, mở đường cho giấc ngủ một cách an
bình.
Trong cuộc sống tất bật hiện đại, chúng ta đánh mất tầm
nhìn với giá trị thật sự của con người. Mọi người trở thành tổng lượng những gì
họ sản xuất. Con người hành động như những máy móc vốn thể hiện chức năng làm
ra tiền. Điều này chắc chắn là sai. Mục tiêu của việc làm ra tiền là vì hạnh
phúc cho con người, chứ không phải thứ khác. Con người không phải vì tiền, mà
tiền là vì con người. Chúng ta cần đủ tiền để sống, cho nên tiền là cần thiết,
nhưng chúng ta cũng cần nhận ra rằng nếu quá dính mắc vào cảnh sung sướng, thì
cũng không giúp ích gì. Tất cả những vị thánh nói với chúng ta rằng, càng trở
nên giàu sang, ta càng phải chịu đựng khổ đau hơn.
Ngay cả thân hữu cũng có thể đem đến khổ đau. Thông thường
người ta cảm thấy rằng thân hữu mang đến vui sướng hơn và hạnh phúc hơn, nhưng
đôi khi họ mang đế rắc rối hơn. Ngày nay thân hữu ta có bộ mặt mĩm cười, nhưng
trong một lúc đàm luận có thể biến thành chua chát, và bắt đầu đấu tranh, không
có chút gì hữu nghị. Chúng ta thật sự có được hạnh phúc và hài lòng từ những
thân hữu của chúng ta, nhưng nó là tạm thời, không phải là hạnh phúc chân thật.
Trong một ý nghĩa sâu xa, mối thân hữu thông thường cũng là bản chất của khổ
đau.
Hãy nhìn vào thân thể của chính ta. Bất chấp ta hòa nhã, đáng
yêu thế nào và hình dáng của ta đẹp đẻ thế nào, nhưng nếu ta để rơi ngay cả một
giọt máu, thì ta đột nhiên trông không đẹp lắm. Dưới làn da này là thịt sống;
nhìn sâu hơn thì ta thấy xương. Bộ xương trong một viện bảo tàng hay một nhà
thương làm cho hầu hết mọi người chúng ta không thoải mái, nhưng bên dưới tất cả
chúng ta hoàn toàn giống nhau. Một số người có thể mập béo, những người khác gầy
ốm, một số đẹp trai, nhưng nếu ta nhìn họ qua máy quang tuyến X, ta sẽ thấy một
phòng đầy những bộ xương với những hố mắt khổng lồ. Bản chất thân thể của chúng
ta là như vậy.
Hãy xem đến niềm sung sướng của việc ăn uống. Hôm nay ta
có một số thức ăn ngon miệng. Khi ta ăn
nó, thật là tuyệt vời, nhưng khi nó đi qua dạ dày và ruột của ta, nó thay đổi
thành thứ gì đó không quá tuyệt vời. Khi ăn, chúng ta tránh chú ý rằng điều này
là những gì xảy ra, và chúng ta vui mừng suy nghĩ, “Ô, bây giờ là thức ăn rất tốt!
Tôi thật sự vui sướng.” Nhưng thức ăn tốt lành ấy dần dần đi qua thân thể ta,
và cuối cùng đi vào nhà vệ sinh trong một dạng thức mà không ai xem là đẹp đẽ.
Thứ này mọi người xem như rất dơ bẩn thật sự là sản phẩm của thân thể con người
này. Trong một ý nghĩa, việc làm ra phẩn tiểu là một chức năng chính của thân
thể chúng ta!
Ăn uống, hoạt động và làm ra tiền tự chính nó là vô
nghĩa. Tuy nhiên, ngay cả một hành vi nhỏ của từ bi có ý nghĩa và mục tiêu cho
cuộc sống của chúng ta.
BỀN BỈ VÀ HY VỌNG
Hãy phân tích. Suy nghĩ, suy nghĩ, suy nghĩ. Khi ta làm vậy,
ta sẽ nhận ra rằng phương thức thông thường của cuộc sống chúng ta hầu như vô
nghĩa. Đừng nản lòng. Thật là ngu ngơ nếu bỏ cuộc bây giờ. Trong những trường hợp
như thế khi ta cảm thấy hầu như vô vọng, thì ta phải thực hiện một cố gắng đầy
năng lực. Chúng ta quá quen thuộc với những trạng thái sai lầm của tâm thức mà
thật khó khăn để thay đổi với một ít thực tập nhỏ nhoi. Chỉ một giọt mật không
thể thay đổi vị đắng chát áp đảo. Chúng ta phải kiên nhẫn khi đối mặt với thất
bại.
Trong những hoàn cảnh khó khăn cá nhân thì phương kế tốt
nhất là cố gắng duy trì tính trung thực và chân thành tối đa như có thể. Trái lại,
bằng việc đáp trả một cách nghiệt ngã và ích kỷ, đơn giản là ta sẽ làm vấn đề tệ
hại hơn. Điều này rỏ ràng trong nhưng hoàn cảnh đau thương của gia đình. Chúng
ta phải nhận ra rằng những trường hợp khó khăn hiện tại là hoàn toàn qua những
hành vi vô nguyên tắc của ta trong quá khứ, cho nên khi chúng ta trải nghiệm một
thời điểm khó khăn, thì hãy hành động một cách tốt đẹp nhất để tránh thái độ sẽ
làm gia tăng gánh nặng cho ta về sau.
Thật quan trọng để giảm dần những trạng thái vô nguyên tắc
của tâm thức, nhưng thậm chí quan trọng hơn là đối diện với nghịch cảnh với một
thái độ tích cực hơn. Hãy giữ điều này trong lòng: Bằng việc chào đón rắc rối với
sự lạc quan và hy vọng, thì ta đang làm giảm thiểu mức độ của những rắc rối tệ
hại nhất. Xa hơn thế, hãy tưởng tượng rằng chúng ta đang làm dịu bớt gánh nặng
của những vấn nạn khổ đau của mọi người trong cách đó. Sự thực tập này – việc
quán tưởng rằng bằng việc chấp nhận nổi đau khổ của ta là ta đang sử dụng hết
những nghiệp chướng tiêu cực của mọi người dành để cảm nhận nổi đau như vậy –
là rất hiệu quả. Đôi khi tôi bị bệnh, tôi thực tập tiếp nhận nổi khổ đau của
người khác cho chính tôi và ban cho họ năng lượng hạnh phúc của tôi; điều này
cung ứng tốt cho một sự giảm nhẹ tinh thần.
Mỗi ngày vào buổi sáng sớm, và đặc biệt khi tôi có thời
gian, tôi thực hành việc này trong một cung cách tổng quát với việc quan tâm đến
tất cả chúng sinh. Nhưng đặc biệt tôi tách rời những lãnh tụ Trung Cộng và những
cán bộ nào đã quyết định trong vấn đề tra tấn và giết hại những người Tây Tạng
nào đó, tôi quán tưởng họ, tôi đưa thành kiến, thù hận, và kiêu ngạo của họ vào
trong chính tôi. Tôi cảm thấy rằng, do bởi sự tu tập của chính tôi, ngay cả nếu
trong thực tế tôi có thể hấp thu một phần thái độ tiêu cực của họ, nhưng nó
không thể tác động thái độ của tôi và biến tôi thành một người tiêu cực. Thế
nên, hấp thụ những tiêu cực của họ không phải là một vấn đề lớn lao đối với
tôi, nhưng nó làm giảm đi các rắc rối của họ. Tôi làm việc này với một cảm giác
mạnh mẽ rằng nếu trong ngày ở văn phòng tôi nghe sự diệt chủng của họ, mặc dù một
phần của tâm tư tôi hơi bị kích thích và sân hận, nhưng bộ phận chính vẫn ở dưới
ảnh hưởng của sự thực hành buổi sáng; cường độ của sân hận được giảm thiểu đến
mức độ không còn hiện hữu.
Cho dù sự thiền quán này có thật sự hổ trợ cho những cán
bộ đó hay không, thì nó cũng cho tôi một sự bình an của tâm hồn. Rồi thì tôi có
thể hiệu quả hơn, lợi lạc là vô biên.
-*-
Không hoàn cảnh nào có thể làm ta mất hy vọng. Tuyệt vọng
là nguyên nhân thật sự của thất bại. Hãy nhớ rằng, ta có thể vượt thắng bất cứ
vấn nạn nào. Hãy điềm tĩnh, ngay cả khi hoàn cảnh ngoại tại là rối rắm hay phức
tạp; sẽ có một hiệu quả nho nhỏ nếu tâm thức ta hòa bình. Trái lại, nếu tâm tư
ta bị cuốn hút với sân hận, thế thì ngay cả khi thế giới là hòa bình và thoải
mái, thì sự hòa bình của tâm hồn cũng sẽ lẫn tránh ta.
-*-
TOÁT YẾU THỰC HÀNH HÀNG NGÀY
1- Kiểm
soát động cơ của ta thường xuyên như có thể. Ngay cả trước khi rời khỏi giường
ngủ vào buổi sáng, hãy thiết lập một quan điểm bất bạo động, không lạm dụng cho
một ngày của ta. Vào buổi tối, hãy thẩm tra những gì chúng ta đã làm trong ngày.
2- Hãy
chú ý có bao nhiêu khổ đau trong cuộc đời của chính ta:
* Có những nổi đau thân thể và tinh thần
nào từ bệnh tật, tuổi già, và sự chết, mà một cách tự nhiên ta tìm cách lẫn
tránh.
* Có những trải nghiệm tạm thời, như ăn thức
ăn ngon, vốn dường như sung sướng trong và của chính nó, nhưng, nếu làm thỏa
thích một cách liên tục, sẽ biến thành đau khổ. Đây là khổ đau của sự thay đổi
– hoại khổ. Khi một hoàn cảnh chuyển từ sung sướng sang đau khổ, hãy quán chiếu
trên sự kiện rằng bản chất sâu xa của niềm sung sướng ban đầu tự nó bộc lộ.
Dính mắc vào những sự sung sướng nông cạn sẽ chỉ mang đến khổ đau hơn.
* Hãy quán chiếu trên vấn đề ta bị vướng
trong một tiến trình rộng khắp của điều kiện – hành khổ, chính là ở dưới sự kiểm
soát của nghiệp và cảm xúc phiền não, hơn là ở dưới sự kiểm soát của ta
3-
Dần dần phát triển một quan điểm sâu xa hơn, thực
tế hơn về thân thể bằng việc quan tâm đến những thành phần của nó – da, máu, thịt,
xương, và v.v…
4-
Hãy phân tích đời sống của ta một cách chặc chẽ.
Nếu ta làm vậy, thì cuối cùng ta thấy rằng thật khó để mà lạm dụng đời sống của
ta bằng việc trở thành một người máy hay bằng việc tìm ra tiền như con đường đi
đến hạnh phúc.
5-
Hãy tiếp nhận một thái độ tích cực khi đối mặt với
khó khăn. Hãy quán tưởng rằng bằng việc chịu đựng một hoàn cảnh khó khăn với sự
uyển chuyển thì ta cũng đang ngăn ngừa những hậu quả tệ hại của nghiệp chướng
mà bằng khác đi ta có thể trải nghiệm trong tương lai. Hãy tự mang lấy gánh nặng
khổ đau của mọi người như vậy.
6-
Hãy thường xuyên đánh giá những hệ quả tiêu cực và
tích cực có thể có của những cảm giác chẳng hạnh như tham dục, sân hận, ganh tỵ,
và thù oán.
*Khi
rõ ràng rằng hậu quả của chúng là rất tai hại thì hãy tiếp tục phân tích. Dần dần
sự tự tin của ta sẽ mạnh thêm. Hãy lập đi lập lại việc quán chiếu vào những bất
lợi của sân hận, thí dụ, nó sẽ làm cho ta hận ra rằng sân hận là vô nghĩa.
*Quyết
định này sẽ làm cho sân hận giảm thiểu dần dần.
-*-
Ẩn Tâm Lộ, Friday, February 15,
2019
