Nguyên tác: The Good News of Suffering: Four Questions on
the Four Noble Truths with Yongey Mingyur Rinpoche
Tác giả: Chen Zhijun
Việt dịch: Quảng
Cơ
Biên tập: Tuệ
Uyển
***
Yongey
Mingyur Rinpoche là một vị thầy và bậc đạo sư được kính trọng thuộc các truyền
thừa Karma Kagyu và Nyingma của Phật giáo Tây Tạng. Ngài nổi tiếng với khả năng
trình bày pháp tu thiền định một cách đơn giản, dễ tiếp cận, kết nối với trải
nghiệm cá nhân của mình cũng như các nghiên cứu khoa học hiện đại.
Rinpoche
là người sáng lập Tergar Meditation Community, với các trung tâm và nhóm thực
hành trên khắp thế giới, đồng thời là tác giả sách bán chạy, bao gồm:
•
The Joy of Living: Unlocking the Secret and Science of Happiness (2007) – Niềm
Vui Sống: Khám Phá Bí Mật và Khoa Học của Hạnh Phúc
•
Joyful Wisdom: Embracing Change and Finding Freedom (2009) – Trí Tuệ Hoan Hỷ:
Ôm Trọn Thay Đổi và Tìm Thấy Tự Do
•
Turning Confusion into Clarity: A Guide to the Foundation Practices of Tibetan
Buddhism (2014) – Chuyển Hóa Mê Lầm Thành Sáng Tỏ: Hướng Dẫn Thực Hành Nền Tảng
của Phật Giáo Tây Tạng
Buddhistdoor
Global: Ngài sẽ có một buổi thuyết giảng về Tứ Diệu
Đế tại Hồng Kông vào tháng Mười. Tất cả đều nói về khổ đau, phải không? Vì sao
Phật tử lúc nào cũng than rằng cuộc đời là khổ?
Yongey Mingyur Rinpoche: Một số người nghĩ rằng Tứ Diệu Đế chỉ toàn
nói về khổ đau. Thực ra không phải vậy. Phần mở đầu—hay Diệu Đế thứ nhất—là nói
về khổ đau. Đó là thực tại. Nếu chúng ta không hiểu thực tại, thì trên thực tế,
chúng ta sẽ còn khổ nhiều hơn.
Tôi
có một người bạn cảm thấy mình đã khổ đau suốt cả cuộc đời, dù anh ấy có một sự
nghiệp tốt, đạt được nhiều thành tựu và thậm chí còn trở thành giám đốc điều
hành (CEO).
Một
ngày nọ, anh ấy vào hiệu sách và tình cờ thấy một cuốn sách. Ngay đầu trang đầu
tiên có câu: “Cuộc đời là khổ.” Anh ấy vui mừng khôn xiết! Anh nhận ra mình
không hề cô đơn: “Thảo nào mình luôn cảm thấy như vậy!” anh nghĩ.
Sau
đó, anh tìm hiểu sâu hơn về Tứ Diệu Đế và học được rằng thực ra cuộc đời không
chỉ là khổ đau. Khổ đau chỉ ở tầng bề mặt. Ở tầng sâu hơn, chúng ta vượt lên
trên khổ đau. Ta khám phá ra rằng bên trong mình có những phẩm chất tuyệt vời,
rằng ta sở hữu một bản tính chân thật kỳ diệu.
Vì
vậy, không đúng khi nói rằng Phật tử chỉ nói về khổ đau. Nếu chúng ta cảm thấy
cuộc đời chỉ toàn là khổ, thì điều đó thật sự đáng sợ và khiến ta chán nản.
Nhưng thực ra không phải như vậy.
Thực
ra, nhận biết khổ đau chính là khởi đầu của việc giải thoát khỏi khổ đau. Còn
rất nhiều điều hơn thế nữa mà chúng ta có thể khám phá!
Tỉnh
thức và trí tuệ thì vượt ngoài khổ đau. Tình yêu thương chân thật và lòng từ
bi, sự sáng tỏ, cởi mở và bao dung rộng lớn… tất cả những phẩm chất nền tảng ấy
đều vượt lên trên khổ đau. Và chúng ta thậm chí không cần phải phụ thuộc vào
hoàn cảnh bên ngoài để kết nối với chúng.
Vì
vậy, chân lý về khổ đau thực ra là một tin mừng, bởi nó có thể đưa chúng ta đến
giải thoát. Chỉ là đôi khi, tin mừng lại bắt đầu từ những điều tưởng như không
tốt.
BDG:
Nhưng tôi đâu có khổ. Tôi có một gia đình hạnh phúc, một công việc tốt và những
người bạn tốt. Mọi thứ đều đang diễn ra suôn sẻ. Vậy tại sao tôi cần phải tìm
hiểu về khổ đau?
YMR: Một số người có thể nghĩ và cảm thấy như vậy. Nhưng khổ đau có
nhiều tầng mức khác nhau. “Khổ” là bản dịch của từ tiếng Phạn dukkha. Ý nghĩa
của dukkha gần với trạng thái “không thỏa mãn” hơn—bạn không cảm thấy đủ đầy,
không thể trân trọng những gì mình đang có, và luôn cần thêm nữa, thêm nữa,
thêm nữa.
Đó
là cảm giác chưa trọn vẹn, cảm giác như còn thiếu điều gì đó. Khi nghe đến từ
“khổ đau”, bạn có thể liên tưởng đến đau đớn, chướng ngại, vấn đề hay những
thời điểm khó khăn. Nhưng ý nghĩa sâu hơn của nó giống như trạng thái không
thỏa mãn, một cảm giác chưa hoàn chỉnh, chưa đủ đầy.
Nếu
bạn cảm thấy cuộc sống đang tốt đẹp, thì điều đó thật đáng quý. Nhưng bạn vẫn
có thể phát triển hơn nữa, trưởng thành hơn nữa và khám phá nhiều hơn nữa.
Thực
sự có những phẩm chất tuyệt vời nơi chính bạn mà trước đây bạn thậm chí chưa
từng ngờ tới. Bạn có thể khám phá những phẩm chất ấy trong chính mình thông qua
việc thực hành Tứ Diệu Đế.
Một
cách khác để trả lời câu hỏi này là: bề ngoài ta cảm thấy cuộc sống ổn thỏa,
nhưng có thể ta thậm chí còn không nhận ra vấn đề. Điều chúng ta đang làm giống
như uống một thứ “thuốc độc ngọt ngào”. Chất độc thì rất ngọt, nhưng cuối cùng
nó sẽ làm hại chính mình.
Chúng
ta muốn ngừng uống thứ độc ngọt ấy. Giải thoát đến từ việc hiểu và thấu suốt Tứ
Diệu Đế.
Ngoài
ra, điều quan trọng là phải hiểu rằng chính tâm ta gán nhãn điều gì là khổ đau
và điều gì không phải là khổ. Không có một điều gì mà tất cả mọi người đều đồng
ý rằng đó là khổ hay là xấu. Điều đó còn tùy vào mỗi người.
Bạn
sẽ không thể tìm ra một đối tượng nào mà ai cũng cho là tốt, hay một đối tượng
nào mà ai cũng cho là xấu.
Khi
tôi còn trẻ, tôi từng bị những cơn hoảng loạn. Lúc đầu, tôi rất ghét chúng.
Nhưng rồi tôi thử làm bạn với chúng. Trước hết, tôi chấp nhận cơn hoảng loạn.
Sau đó, để thực sự kết bạn, bạn cần biết phương pháp và kỹ năng để chuyển hóa
hoảng loạn thành một nguyên nhân của hạnh phúc.
Vì
vậy, tôi đã học cách làm điều đó, và cuối cùng tôi không còn bận tâm đến những
cơn hoảng loạn nữa. Khi chúng xuất hiện, tôi thấy khá thú vị và không còn cảm
thấy tồi tệ. Hoảng loạn trở thành người bạn và người thầy của tôi. Tôi đã học
được rất nhiều từ những cơn hoảng loạn ấy. Tôi nghĩ điều này cũng đúng với mọi
thứ khác.
BDG:
Tôi thích thiền—ít nhất là ý tưởng về thiền. Tôi có thể chỉ thực hành thiền mà
không cần tìm hiểu về khổ đau được không?
YMR: Được, nếu bạn chỉ muốn thiền để có chút bình an và tĩnh lặng
tạm thời, thì thiền vẫn có ích. Nó còn tốt hơn việc uống cà phê hay trúng xổ
số; quả thật rất tốt. Nhưng nếu bạn muốn tìm thấy niềm vui vô điều kiện, sự
sáng suốt và trí tuệ, thì bạn sẽ cần đi sâu hơn. Chỉ thiền đơn giản thôi thì
chưa đủ.
BDG:
Được rồi, Rinpoche, xin hãy nói đơn giản giúp tôi: hãy cho tôi ba điều tốt về
khổ đau.
YMR: Trước hết, khổ đau, chướng ngại và sai lầm thực sự rất tốt cho
cuộc sống của chúng ta, vì ta có thể học hỏi từ chúng. Đó là lý do vì sao người
ta nói rằng nếu không có chướng ngại và không có sai lầm, sẽ không có thành
công. Tất nhiên, nếu cứ lặp đi lặp lại cùng một sai lầm hết lần này đến lần
khác, thì cũng sẽ không có thành công.
Mỗi
chúng ta đều có rất nhiều tiềm năng, sức mạnh và năng lực bên trong, nhưng tất
cả đang ngủ yên. Điều gì đánh thức toàn bộ tiềm năng nội tại ấy? Chính là vấn
đề. Khi bạn gặp một vấn đề và thực sự nỗ lực tìm kiếm giải pháp, bạn sẽ khám
phá ra sức mạnh và khả năng bên trong mình. Vì vậy, thông qua khổ đau, bạn thực
sự có thể trưởng thành.
Thứ
hai, nhận biết khổ đau đúng như bản chất của nó chính là cánh cửa dẫn đến sự
chấm dứt khổ đau. Vì sao? Bởi khi bạn thực sự tìm hiểu khổ đau—khi bạn nhìn vào
nó, quan sát nó và đem sự tỉnh thức của mình đến với nó—bạn sẽ không thể tìm
thấy nó như một thực thể cố định. Cuối cùng, bạn nhận ra rằng khổ đau là điều
chính bạn đã tạo ra. Nó giống như việc bạn tự xây một nhà tù rồi tự nhốt mình
vào đó. Vì vậy, khổ đau—chỉ cần thật sự biết khổ đau—sẽ dẫn bạn đến sự giải
thoát khỏi khổ đau.
Thứ
ba, đối với người hành thiền và hành giả, khổ đau thực sự rất hữu ích như một
điểm tựa cho sự tỉnh thức, lòng từ bi và trí tuệ. Khổ đau có thể trở thành con
đường—con đường của tự do, con đường của giải thoát./.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét