– Tuổi già có thể trở thành sức mạnh trong xã hội hiện đại như thế nào.
Buddhists
Have Never Feared Time – How Aging Can Be A Power In Modern Society
Tác giả: Karoline Gore
Việt dịch: Quảng Cơ
Biên tập: Tuệ Uyển
***
1- Thấu hiểu Kinh Khổ Tính (Kinh Dukkhatā).
2- Dòng chảy liên tục của sinh - tử (Sự tiếp diễn
liên tục của sống và chết).
3- Một sự sắp đặt có tính tương hỗ (Mối quan hệ
qua lại/Hai chiều).
***
Cách thức cấu trúc xã hội phân hóa theo độ tuổi đã thay đổi
một cách căn bản trong thập kỷ qua. Số liệu thống kê từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế
(IMF) chỉ ra rằng số lượng công dân cao tuổi (trên 65 tuổi-will be over the age of 80) trên toàn cầu sẽ vượt quá số
người dưới 15 tuổi, và đến năm 2050, tỷ lệ người trên 80 tuổi sẽ tăng thêm 5%.
Tác động của điều này đã và đang được cảm nhận rõ rệt trên khắp thế giới; các
quốc gia phát triển cao ở phương Tây đang phải đối mặt với cuộc khủng hoảng hưu
trí, trong khi các xã hội đa thế hệ thường thấy ở Đông Á lại đối mặt với tình
trạng trì trệ kinh tế khi giới trẻ ngày càng phải gánh vác trách nhiệm chăm sóc
tỷ lệ người thân lớn tuổi nhiều hơn (a greater proportion of elderly relatives).
Tác giả cộng tác: Karoline Gore
Giữa bối cảnh này, những người theo đạo Phật có thể sẽ có một cái nhìn lạc quan; tuổi tác chưa bao giờ là một thử thách hay điều gì đáng sợ. Tuy nhiên, liệu điều này có thể ứng dụng vào thế giới hiện đại ngày nay hay không?
Figure 1: Một bức chân
dung tuyệt đẹp về một sư cô lớn tuổi với gương mặt mãn nguyện đang cầu nguyện
trước Bảo tháp Bodnath (Boudhanath), thủ đô Kathmandu, Nepal vào ngày 9 tháng 9
năm 2017.
Lưu ý của Biên tập viên: Nhiều truyền thống Phật giáo có một niềm tin kiên định vào khái niệm tái sinh và sự liên tục của các kiếp sống. Liên quan đến điều này là sự thấu hiểu về Tánh Không (Shunyata - Không và Đồng nhất). Điều này cũng mang lại sự an ủi cho chúng ta khi đối mặt với tuổi già, cũng như khi những người chúng ta yêu thương — và các vị Thầy của chúng ta — bước sang kiếp sống tiếp theo. Dưới đây là một video từ kênh YouTube chị em True Rebirth: https://Youtube.com/@truerebirth/"
Related:
- The Nature of Time: Mindful Meditation on Duration
Judgment and its Relationship to the Subjective Experience of Time
- Do you believe in Rebirth? An average of 33% of U.S.
Adults and 38% of Indian adults believe in reincarnation. Karma and
rebirth are taught in Sutra, but do all Buddhist’s accept the concept?
- Beautiful Video: White Tara’s healing and long-life mantra
beautifully chanted 108x with stunning visualized images
1- Thấu hiểu Kinh Khổ Tính (Kinh Dukkhatā).
(Lưu ý: "Dukkhata Sutra" hay
Dukkhatā Sutta là bài kinh ngắn trong Tăng Chi Bộ Kinh giảng giải về 3 loại
tính chất của khổ gồm Khổ khổ, Hoại khổ và Hành khổ).
"Cốt lõi trong cách tiếp cận của Phật giáo đối với sự lão hóa là những phương pháp được nêu trong Kinh Dukkhata (Kinh Khổ tính). Một bài phân tích về cách Phật giáo (of the Buddhist approach to aging) đối diện với tuổi già được xuất bản bởi Nhà xuất bản Đại học Oxford đã chỉ ra rằng, phần lớn thái độ đối với việc già đi ở phương Tây chỉ tập trung vào việc giảm thiểu đau khổ. Nỗi sợ tuổi già thường gắn liền với sự mất mát; mất đi bạn bè, cảm xúc, cảm giác, ký ức, v.v. Việc bước sang những năm tháng tuổi già đồng nghĩa với việc mất đi sự tự chủ, sự thay đổi, và tất cả những hệ lụy đi kèm với điều đó."
Figure
2: "Đọc
Kinh điển là một tu tập cốt lõi dành cho mọi lứa tuổi."
Trong Kinh Dukkhata
(Kinh Khổ tính), có chép rằng:
'Này
các tỷ-kheo, có ba loại khổ này. Ba loại nào? Khổ do đau đớn thể xác (Khổ khổ),
khổ do các pháp hành/sự tồn tại có điều kiện (Hành khổ), và khổ do sự thay đổi/biến
hoại (Hoại khổ).'
Điều này từ lâu đã là kim chỉ nam cho các Phật tử, giúp
làm dịu đi phần lớn sự bất an đối với cái chết. Chúng giúp định hình lại nhận
thức về cuộc sống và các giai đoạn của đời người, và làm thế nào để khi an trú
trong hiện tại, thời gian và tuổi tác không còn là rào cản. Sợ hãi là một trong
những 'chất độc' được chuyển hóa bằng chánh niệm. (Khi chúng ta duy trì chánh
niệm, nỗi sợ hãi sẽ được giảm thiểu, bao gồm cả nỗi sợ già đi). Điều này giúp
kiểm soát phản ứng trước những thử thách mà cuộc sống đặt ra và giữ vững sự lạc
quan, cho dù đó là thông qua những sự thích nghi cần thiết để tìm lại sự tự chủ,
hay việc thay đổi các mối quan hệ xã hội (the adaptations needed to find independence).
2- Dòng
chảy liên tục của sinh - tử (Sự liên tục giữa sự
sống và cái chết)
Quan niệm cho rằng sự sống và
cái chết là hai phần của cùng một hành trình vốn khá quen thuộc ngay cả bên
ngoài Phật giáo. Các giáo lý hiện đại một lần nữa khẳng định điều đó; trong một
buổi hỏi đáp với Geshe Damdul Namgyal do Ni sư Thubten Chodron xuất bản, bài viết
đã nhấn mạnh rằng kiếp sống này giống như một hạt giống và kiếp sống tiếp theo
chính là một mầm cây.
Trong thế giới quan này, có một nguyên tắc then chốt đối với các Phật tử, đó là giữ cho mình luôn năng động khi về già. Giờ đây, hơn bao giờ hết, thế giới đang rất cần trí tuệ cho các thế hệ trẻ. Bằng cách tiếp tục duy trì sự năng động trong gia đình và cộng đồng, các Phật tử có một cơ hội vô giá để truyền lại trí tuệ cho thế hệ mai sau, đồng thời bảo đảm rằng 'hạt giống' của họ sẽ trở thành 'mầm cây' tiếp theo.
Figure
3: Hình
ảnh một thiện nữ Phật tử đang an nhiên chánh niệm bên xâu chuỗi trường.
3- Một sự sắp đặt có tính tương hỗ (Mối
quan hệ qua lại/Hai chiều).
Một khía cạnh then chốt khác cần được làm rõ về việc già
đi trong cộng đồng Phật giáo, đó chính là việc phụng dưỡng và chăm sóc các bậc
thân sinh lớn tuổi. Như tờ World Tribune đã nhấn mạnh, chăm sóc người
thân cao tuổi là một đức hạnh trong đạo Phật; đó vừa là trách nhiệm, vừa là một
cơ hội lớn. Việc đồng hành và hỗ trợ để chuỗi tương tục sống - chết ấy được tiếp
diễn hanh thông sang kiếp sống tiếp theo là một niềm vinh hạnh, và cũng là cách
trọn vẹn nhất để tri ân một mối duyên tình cốt nhục.
Kinh Báo Hiếu (Kinh Bổn Nguyện Công Đức Của
Cha Mẹ)
Tại Trung Quốc và Nhật Bản, các Kinh Báo Hiếu (Kinh Vu Lan và Kinh Đại Báo Phụ Mẫu Trọng Ân) cho đến nay vẫn
vô cùng phổ biến, đặc biệt là trong giới hộ pháp biện giáo Phật giáo. Việc quá
chú trọng vào các tu viện đôi khi có thể khiến các Phật tử ít để tâm đến mái ấm
gia đình mà hướng nhiều hơn về các truyền thống chung, tuy nhiên, các chương
kinh điển vẫn luôn chỉ rõ truyền thống thực hiện bổn phận thiêng liêng này.
Hơn nữa, theo chuyên trang Guide to Buddhism, Đức
Phật từng dạy rằng:
"Vì người đã nuôi nấng ta, ta sẽ phụng dưỡng lại người."
Điều này cũng có thể mở rộng ra
ngoài phạm vi gia đình. Việc tình nguyện và hỗ trợ các bậc trưởng bối lúc cuối
đời sẽ bảo đảm truyền thống đó được tiếp nối, và về lâu dài, khi chính những
người hỗ trợ ấy bước vào tuổi già, họ cũng sẽ nhận lại sự chăm sóc như vậy. Giống
như mọi truyền thống tôn giáo khác, thực hành luôn là yếu tố cốt lõi – vì vậy,
việc bảo đảm giữ vững sợi dây liên kết sống động với Kinh điển và các nguyên lý
của Kinh là điều vô cùng quan trọng.
Thế giới đang ngày càng già đi.
Số lượng người sống thọ qua tuổi 65 ngày một tăng lên khi nền y tế được cải thiện
và xã hội trở nên hiện đại hơn. Đối với các Phật tử, những người có cái nhìn
khá bình thản và tỉnh táo trước tuổi già và cái chết, thì đây chính là một cơ hội.
Bằng cách củng cố những bài học cốt lõi trong Kinh điển cùng các nguyên lý
trong đời sống Phật giáo, các Phật tử có thể đóng một vai trò then chốt trong
việc định hướng và giúp đỡ xã hội mới này./.
Cảm ơn bạn đã chia sẻ bài viết
đầy cảm hứng này. Tôi rất trân trọng cách bài viết nhìn nhận sự lão hóa dưới
lăng kính Phật giáo — như một cội nguồn của trí tuệ, lòng từ bi và cơ hội thăng
tiến tâm linh, thay vì là một điều gì đó đáng sợ. Những chiêm nghiệm về vô thường
và tính tương tục của việc tu tập mang lại một lời nhắc nhở an ủi rằng, mỗi
giai đoạn của cuộc đời đều có thể làm sâu sắc thêm hiểu biết của chúng ta về
Chánh pháp, đồng thời tăng trưởng năng lực mang lại lợi lạc cho tha nhân.
Bài viết đã nhắc nhở một cách
tuyệt đẹp rằng, dù thân thể tự nhiên biến đổi theo thời gian, nhưng những phẩm
chất như lòng trắc ẩn, chánh niệm và tuệ giác vẫn có thể tiếp tục thăng hoa. Cảm
ơn bạn đã truyền tải những giáo lý nâng đỡ tinh thần này một cách vô cùng sâu sắc
và đầy khích lệ, khơi gợi niềm cảm hứng cho người đọc đón nhận tuổi già bằng lòng
biết ơn, phẩm giá và niềm tự tin vào trí tuệ vượt thời gian của Đức Phật.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét