friends,
not food
Việt dịch: Quảng Cơ
Biên tập: Tuệ Uyển
***
Khi Đức Phật dạy chúng ta không được sát sinh, Ngài không
hề ngoại lệ đối với những loài động vật mà chúng ta thích ăn. Mặc dù nhiều Phật
tử ăn thịt, Bob Isaacson của tổ chức Dharma Voices for Animals (Tiếng nói Chánh pháp cho Động vật)
lập luận rằng
họ không nên ăn thịt.
18 may 2019
Nếu bạn dừng người dân trên đường phố Chicago hoặc London
và hỏi họ liệu Phật tử có ăn chay không, câu trả lời phổ biến nhất bạn nhận
được có lẽ là "có". Quan niệm chung, ít nhất là ở phương Tây, là vì
Phật giáo dựa trên sự tôn kính sự sống, nên những người theo đạo không ăn thịt
động vật. Và mặc dù đúng là các trường phái Đại thừa thường khuyến khích chế độ
ăn chay, nhưng thực tế là đa số Phật tử vẫn ăn thịt.
Tuy nhiên, Đức Phật không hề làm ngơ trước nỗi đau khổ
của động vật, như nhiều người vẫn thường nghĩ. Giới luật đầu tiên mà Ngài dạy
là “không sát sinh”. Trong đó, Đức Phật không chỉ giới hạn giáo lý về lòng từ
bi đối với con người, mà còn bao gồm tất cả chúng sinh – tất cả những sinh vật
có thể cảm nhận được nỗi đau.
Trong các kinh điển Đại thừa, chẳng hạn như kinh Lăng Già
(Lankavatara), Đức Phật tự nhận mình là người ăn chay và mong muốn các đệ tử
của mình noi theo gương Ngài: “Này Đại Huệ (Mahamati), nếu không ai ăn thịt vì
bất kỳ lý do gì, thì sẽ không có kẻ hủy diệt sự sống.”
Tôi nên lựa chọn như thế nào để tránh gây ra hoặc tiếp
tay cho sự đau khổ của những sinh linh khác?
Trong
Kinh tạng Pali – nền tảng giáo lý của Phật giáo Theravāda (Nam truyền), chúng
ta tìm thấy kinh Jīvaka (Trung Bộ Kinh 55) thảo luận về "Ba điều thanh
tịnh" (Tam tịnh nhục). Tại đây, nhằm dung hòa mối quan hệ tương thuộc giữa
tăng đoàn và cộng đồng cư sĩ, đồng thời bảo vệ mạng sống của các chúng sinh,
Đức Phật đã chỉ dạy các tu sĩ của mình rằng: khi đi khất thực, họ không được
phép ăn những miếng thịt động vật được đặt vào bình bát nếu họ thấy, nghe,
hoặc nghi ngờ (một ranh giới rất thấp) rằng con vật đó bị giết để phục vụ
riêng cho họ. Kinh Jīvaka không bàn đến tính luân lý của việc người cư sĩ tiêu
thụ động vật; do đó, kinh này không thể được sử dụng để biện minh cho điều đó,
và cũng không thể biện minh cho việc tu sĩ tiêu thụ động vật khi không trong
bối cảnh đi khất thực.
Để biện minh cho thói quen ăn uống của mình, một số người
thực hành Phật pháp phương Tây thích nói rằng, “chúng ta có sự lựa chọn.” Tất
nhiên chúng ta có quyền lựa chọn có ăn thịt động vật hay không, nhưng liệu
chúng ta có sự lựa chọn hay không lại là câu hỏi sai. Câu hỏi đúng đắn là câu
hỏi đạo đức: Tôi nên lựa chọn như thế nào để tránh gây ra hoặc ủng hộ sự đau
khổ cho các chúng sinh khác?
Một số người tu tập Phật pháp cố gắng biện minh cho thói
quen ăn uống của họ bằng cách nói rằng việc chúng ta có ăn thịt động vật hay
không không liên quan gì đến Phật pháp, nhưng vì việc ăn thịt động vật quyết
định sự sống hay cái chết của các chúng sinh khác, nên nó nhất thiết nằm ở cốt
lõi của Phật pháp. Khi một người cắn, nhai và nuốt cánh gà tây hoặc ức gà,
người đó trực tiếp và mật thiết tham gia vào cái chết của sinh vật đó. Cả gà
tây lẫn gà ta đều không muốn bị giết thịt rồi bị một Phật tử ăn. Có bao nhiêu
tỷ động vật sẽ chết trong năm nay để nuôi sống khoảng một tỷ Phật tử trên thế
giới?
Một số Phật tử tin rằng miễn là họ không tự tay giết những
con vật mà họ ăn, thì không có vấn đề gì. Nhưng trong giáo lý Bát Chánh Đạo về
chánh mạng, Đức Phật đã liệt kê năm nghề nghiệp cần tránh, bao gồm giết mổ động
vật và chăn nuôi động vật để giết mổ. Bằng cách cấm Phật tử chăn nuôi động vật
để giết mổ, Đức Phật đã vạch ra ranh giới đạo đức không phải ở việc có cắt cổ
con vật hay không, mà là ở việc có kiềm chế hay không tham gia vào một chuỗi
hoặc quá trình dẫn đến cái chết của động vật. Những người vỗ béo động vật để
giết mổ và những người cắn, nhai và nuốt các bộ phận cơ thể của chúng đều là
một phần của chuỗi hoặc quá trình giết mổ. Nếu không có những người ăn thịt
chúng, sẽ không có con vật nào bị giết mổ.
Việc trực tiếp giết mổ động vật vi phạm giới thứ nhất
cũng như các giáo lý khác của giới luật. Làm sao một người tu tập Phật pháp có
thể ăn thịt động vật khi biết rằng những người làm việc ở lò mổ, những người
trực tiếp giết mổ, đang tích lũy những nghiệp chướng rất mạnh mẽ và bất lành?
Những người lao động này, ít nhất là ở Hoa Kỳ, chủ yếu là người da màu, bao gồm
cả người nhập cư, thường đến từ Mỹ Latinh, những người có rất ít lựa chọn và ít
khả năng tự vệ. Hơn nữa, công việc ở lò mổ nằm trong số những công việc có mức
lương thấp nhất và bẩn thỉu nhất trong thế giới công nghiệp hóa.
Tốt hơn hết là nên bắt đầu loại bỏ các sản phẩm từ động
vật khỏi chế độ ăn uống của bạn một cách từ từ hơn là không bắt đầu chút nào.
Người ta ước tính rằng người phương Tây ăn mười nghìn con
vật trong suốt cuộc đời. Theo một báo cáo của Liên Hợp Quốc, ngành công nghiệp
thịt gây ra hiện tượng nóng lên toàn cầu (thông qua phát thải khí carbon
dioxide, methane và nitrous oxide) nhiều hơn tất cả xe hơi, xe tải, SUV, máy
bay và tàu thuyền trên thế giới cộng lại. Việc sản xuất một chế độ ăn dựa trên
thịt cần lượng nước gấp hơn mười lần so với chế độ ăn chay hoàn toàn, và động
vật nuôi ở Mỹ thải ra lượng phân gấp 130 lần so với dân số loài người. Theo Cơ
quan Bảo vệ Môi trường, nước thải từ các trang trại công nghiệp gây ô nhiễm
sông hồ của chúng ta nhiều hơn tất cả các nguồn công nghiệp khác cộng lại.
Nếu bạn không thể ngừng ăn thịt, gà và cá cùng một lúc,
hãy thử: 1) ăn chay hoặc thuần chay một, hai hoặc ba ngày một tuần, 2) ăn bữa
sáng hoặc bữa trưa không có thịt mỗi ngày, hoặc 3) khi bạn bè và gia đình đến
ăn tối, hãy chuẩn bị một bữa ăn chay hoặc thuần chay. Tốt hơn là nên bắt đầu
loại bỏ các sản phẩm từ động vật khỏi chế độ ăn uống của bạn một cách từ từ hơn
là không bắt đầu chút nào.
Việc không ăn thịt động vật là một hành động vui vẻ thể
hiện sự ủng hộ sự sống và tình yêu thương. Đó là một hành động của lòng nhân
ái, lòng từ bi và niềm vui đồng cảm. Đó cũng là một hành động của sự hào phóng
để mang lại sự sống cho những sinh vật dễ bị tổn thương nhất - những loài động
vật mà cuộc sống của chúng phụ thuộc trực tiếp vào những lựa chọn mà chúng ta
đưa ra.
Các loài động vật nuôi mà chúng ta ăn thường bị nhốt
riêng lẻ, khiến việc dành thời gian với chúng như với chó và mèo trở nên rất
khó khăn. Nhưng khi chúng ta làm quen với gà tây, gà ta, lợn và bò, chúng ta sẽ
thấy rằng mỗi con vật là một cá thể riêng biệt với tính cách, sở thích và khát
vọng sống mạnh mẽ như bất kỳ con người nào. Những con vật này thông minh, nhạy
cảm và giàu tình cảm, chúng hình thành mối liên kết với nhau và với người chăm
sóc.
Không thể phủ nhận rằng động vật phải chịu đựng rất nhiều
trên đường đến bàn ăn của chúng ta. Vì người ta không thể đến thăm một trang
trại công nghiệp hay lò mổ để chứng kiến sự kinh hoàng và đau đớn mà không gặp phải
sự bảo vệ nghiêm ngặt như nhà tù với dây thép gai và hàng rào điện, chó canh
gác và ổ khóa, nên gần như không thể tận mắt chứng kiến mức độ đau khổ. Các tập
đoàn đa quốc gia điều hành ngành kinh doanh hàng tỷ đô la này không muốn công
chúng chứng kiến những gì chắc chắn là địa ngục trần gian đối với động vật.
Nhờ những người phụ nữ và đàn ông dũng cảm, những người
đã dùng máy quay giấu kín để ghi lại những gì thực sự xảy ra phía sau hàng rào
dây thép gai, giờ đây tất cả chúng ta đều có được cái nhìn toàn cảnh. Nếu bạn
ăn thịt động vật và tự nhận mình là Phật tử, xin hãy dừng lại mười phút, như
một sự thực hành chân lý cao quý thứ nhất, và xem một trong những video này,
chẳng hạn như "Nếu các lò mổ có
tường kính, tất cả chúng ta sẽ ăn chay", do Paul McCartney thuyết
minh, hoặc "Hãy gặp gỡ thịt của bạn", do Alec Baldwin thuyết minh.
Nếu bạn ăn thịt động vật, xin hãy
hiểu rằng chúng không muốn lòng thương xót của bạn; chúng chỉ muốn bạn đừng ăn
thịt chúng.
Bob Isaacson là chủ tịch
kiêm đồng sáng lập của Dharma Voices for Animals (Tiếng
nói Chánh pháp cho Động vật), một tổ chức quốc tế
Phật giáo bảo vệ quyền và vận động cho động vật.
https://www.lionsroar.com/friends-not-food/
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét