HÀNH THIỀN CÓ THỂ THAY ĐỔI CUNG CÁCH CHÚNG TA NHẬN THỨC THỜI GIAN

 Meditation May Change the Way We Perceive Time

Tác giả: Marlynn Wei M.D., J.D.
Việt dịch: Quảng Cơ
Biên tập: Tuệ Uyển

***

Nghiên cứu mới cho thấy vấn đề hành thiền có thể giúp chúng ta cảm thấy như chúng ta có thêm thời gian.

Nghiên cứu mới đã cho thấy rằng việc hành thiền có thể thay đổi cung cách chúng ta nhận thức việc trôi qua của thời gian. Những nhà nghiên cứu xuất bản những tìm kiếm mới trong báo PLoS One. Các nghiên cứu cho thấy rằng thiền chánh niệm làm gia tăng hạnh phúc, giảm thiểu lo lắng, và cũng thay đổi nhận thức của con người về thời gian

Trong nghiên cứu, những người tham gia đã hành thiền 15 phút và rồi thì được yêu cầu để tiếp tục hành thiền 15 phút nữa cho tổng cộng là 30 phút. Trong nửa lần thiền thứ nhì, những người tham gia được yêu cầu phán đoán những khoảng thời gian ngắn và dài. Những khoảng thời gian ngắn kéo dài từ 15 giây đến 50 giây và những khoảng thời gian dài thì giữa 2 đến 6 phút.

Các nhà nghiên cứu phát hiện ra rằng những người thiền định thường đánh giá thấp các khoảng thời gian ngắn (nghĩa là họ nghĩ rằng thời gian trôi qua ít hơn thực tế) và đánh giá quá cao các khoảng thời gian dài (nghĩa là họ nghĩ rằng thời gian trôi qua nhiều hơn thực tế). Bất kể khoảng thời gian ngắn hay dài, mọi người đều cho biết họ cảm thấy thời gian trôi qua nhanh hơn trong khi thiền định so với những người không thiền định.

Cách tâm trí chúng ta cảm nhận thời gian phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm cả độ dài của khoảng thời gian được ước tính. Một giả thuyết cho rằng chúng ta sử dụng các cơ chế của trí nhớ để nhớ lại khoảng thời gian đã trôi qua. Theo các mô hình dựa trên trí nhớ về cách chúng ta đánh giá thời gian một cách hồi tưởng, sự đánh giá của chúng ta phụ thuộc vào 1) cảm xúc của chúng ta, 2) mức độ phức tạp và số lượng sự kiện đã xảy ra, 3) mức độ đòi hỏi hoặc lượng sự chú ý mà hoạt động đó yêu cầu. Nhiệm vụ càng đòi hỏi nhiều sự chú ý, chúng ta càng có xu hướng đánh giá thời gian dài hơn và ước tính quá cao thời gian đã trôi qua.

Nếu bạn từng lái xe đường dài trên một con đường cao tốc vắng vẻ, bạn có thể đã trải nghiệm hiện tượng này. Lái xe đường dài ở khu vực không có nhiều xe cộ có thể khiến bạn cảm thấy ít tập trung hơn, và bạn có thể thấy rằng nhiều giờ đã trôi qua mặc dù cảm giác thời gian ngắn hơn. Nhưng nếu bạn đang làm những việc đòi hỏi nhiều sự tập trung, chẳng hạn như lái xe trong tình trạng kẹt xe đông đúc, bạn có thể cảm thấy thời gian trôi qua rất nhanh mặc dù chỉ mới một thời gian ngắn vì bạn phải làm nhiều việc hơn và điều đó đòi hỏi sự tập trung tinh thần cao hơn.

Những kết quả này cho thấy thiền chánh niệm, một hình thức tập trung nhận thức, có thể đóng vai trò quan trọng trong cách chúng ta cảm nhận thời gian. Nói rộng hơn, cách chúng ta lựa chọn tương tác với thế giới xung quanh – và mức độ chú tâm mà chúng ta lựa chọn – có thể ảnh hưởng sâu sắc đến cách chúng ta trải nghiệm sự trôi qua của thời gian mỗi ngày. Nếu chúng ta chú tâm và tham gia vào từng khoảnh khắc, với cùng sự tập trung, nhận thức và tỉnh táo mà thiền đòi hỏi, chúng ta có thể trải nghiệm một ngày trọn vẹn và phong phú hơn – và kết quả là, sẽ không cảm thấy “thời gian trôi đi quá nhanh”.

Bài tập thiền nhận biết thời gian

Bạn có thể thử thiền với nến, một phiên bản của thiền tập trung nhận thức, và quan sát xem thiền ảnh hưởng đến nhận thức về thời gian của bạn như thế nào.

1. Thắp sáng và/hoặc đặt một ngọn nến cách bạn khoảng 30 cm, ngang hoặc hơi thấp hơn tầm mắt.
2. Tìm một chỗ ngồi thoải mái với lưng thẳng, đầu hướng lên trần nhà.
3. Đặt hẹn giờ 5 phút.
4. Tập trung mắt vào ngọn lửa nến. Quan sát ngọn lửa trong 5 phút, nhắm mắt khi cần thiết.
5. Bây giờ tâm trí bạn đã ổn định vào trạng thái thiền định, hãy đặt hẹn giờ 30 giây.
6. Quan sát ngọn lửa nến. Sau 30 giây, hãy quan sát: Bạn cảm thấy khoảng thời gian ngắn này như thế nào? Bạn ước tính khoảng thời gian đó dài bao lâu?
7. Bây giờ hãy đặt hẹn giờ 3 phút.
8. Quan sát ngọn lửa nến. Sau 2 phút, hãy quan sát: Bạn cảm thấy khoảng thời gian ngắn này như thế nào? Bạn ước tính khoảng thời gian đó dài bao lâu?
9. Hãy để ý xem khoảng thời gian ngắn hơn và dài hơn có tạo ra sự khác biệt nào đối với bạn hay không.

***

Facebook image: stockfour/Shutterstock

https://www.psychologytoday.com/au/blog/urban-survival/201910/meditation-may-change-the-way-we-perceive-time