Thứ Ba, 25 tháng 8, 2026

GIÚP ĐỠ NGƯỜI KHÁC CŨNG CHÍNH LÀ GIÚP ĐỠ CHÍNH MÌNH

In Helping Others, You Help Yourself

The benefits of social regulation of emotion.
Marianna Pogosyan, Ph.D.,

Việt dịch: Quảng Cơ
Biên tập: Tuệ Uyển

***




Hãy ngẫm về những cảm xúc tích cực mà bạn đã trải qua trong lần gần nhất làm điều gì đó tốt đẹp cho người khác. Đó có thể là sự hài lòng khi chạy một việc vặt giúp người hàng xóm, cảm giác mãn nguyện khi tham gia tình nguyện tại một tổ chức địa phương, hay sự vừa ý khi đóng góp cho một quỹ từ thiện. Hoặc có thể đơn giản là niềm vui thuần túy khi giúp đỡ một người bạn. "Luồng sáng ấm áp" của tinh thần hướng về xã hội này được coi là một trong những động lực thúc đẩy hành vi hào phóng ở con người. Một trong những lý do đằng sau cảm giác tích cực gắn liền với việc giúp đỡ người khác là vì hành vi hướng xã hội này củng cố cảm giác kết nối của chúng ta với mọi người, từ đó giúp chúng ta đáp ứng được những nhu cầu tâm lý cơ bản nhất của mình.

Nghiên cứu đã tìm thấy nhiều minh chứng cho thấy việc làm việc tốt — dù lớn hay nhỏ — không chỉ mang lại cảm giác dễ chịu mà còn thật sự tốt cho chúng ta. Ví dụ, những lợi ích của việc hoạt động tình nguyện trong việc nâng cao sức khỏe tinh thần và giảm chứng trầm cảm đã liên tục được ghi nhận. Cảm giác về ý nghĩa và mục đích sống thường đi kèm với hành vi vị tha cũng vậy. Ngay cả khi nói đến tiền bạc, việc chi tiêu cho người khác cũng được dự báo là sẽ làm tăng mức độ hạnh phúc so với việc chi tiêu cho chính bản thân mình. Hơn nữa, hiện nay đã có những bằng chứng thần kinh học từ các nghiên cứu fMRI (chụp cộng hưởng từ chức năng) gợi ý về mối liên hệ giữa sự hào phóng và niềm hạnh phúc trong não bộ. Chẳng hạn, việc quyên góp tiền cho các tổ chức từ thiện sẽ kích hoạt chính các vùng (trung não - rìa) của bộ não vốn phản ứng với các phần thưởng bằng tiền hoặc tình dục. Trên thực tế, chỉ riêng ý định và sự cam kết thực hiện lòng hào phóng cũng có thể kích thích sự thay đổi thần kinh và khiến con người trở nên hạnh phúc hơn.

Nghiên cứu gần đây gợi ý thêm một cách khác mà việc thực hành hành vi hướng xã hội có thể mang lại lợi ích cho sức khỏe tinh thần của chúng ta: giúp người khác điều chỉnh cảm xúc của họ sẽ giúp chúng ta điều chỉnh cảm xúc của chính mình, làm giảm các triệu chứng trầm cảm và cuối cùng là cải thiện sức khỏe cảm xúc của chúng ta.

Cuộc sống hàng ngày mang lại cho chúng ta rất nhiều cơ hội để tự điều chỉnh cảm xúc của bản thân. Khi vui, buồn, thất vọng hay lo lắng, chúng ta đều tìm cách quản lý cảm xúc của mình sao cho đáp ứng được các yêu cầu từ môi trường xung quanh. Tuy nhiên, đôi khi gánh nặng cảm xúc trở nên quá lớn vượt quá sức chịu đựng, chúng ta sẽ tìm đến người khác để có được sự nâng đỡ. Việc điều chỉnh cảm xúc mang tính xã hội này là một thành phần cốt lõi trong các mối quan hệ của chúng ta. Bất cứ khi nào chúng ta xoa dịu một đứa trẻ đang hờn dỗi, giúp một người bạn vượt qua cuộc chia tay, hay dựa dẫm vào người bạn đời để tìm kiếm sự an ủi sau một ngày đầy thử thách, chúng ta đều đang tham gia vào quá trình điều chỉnh cảm xúc mang tính xã hội. Cho dù chúng ta là người trao đi sự hỗ trợ cảm xúc hay là người đang tìm kiếm nó, hai cách phổ biến nhất để giúp người khác điều chỉnh cảm xúc là thông qua sự chấp nhận (thể hiện sự đồng cảm bằng cách xác nhận cảm xúc của họ) và việc tái đánh giá (giúp người khác suy nghĩ về tình huống của họ theo một cách khác). Một nghiên cứu gần đây từ Đại học Columbia đã tiết lộ rằng khi giúp người khác vượt qua các tình huống căng thẳng của họ, chúng ta đang nâng cao các kỹ năng tự điều chỉnh cảm xúc của chính mình, và nhờ đó, làm tăng khả năng hạnh phúc cho cảm xúc của bản thân.

NGHIÊN CỨU

Trong khoảng thời gian ba tuần, những người tham gia được cung cấp một môi trường trực tuyến ẩn danh, nơi họ có thể chia sẻ các câu chuyện cá nhân về những sự kiện căng thẳng trong cuộc sống. Họ cũng có thể hỗ trợ cảm xúc cho những người tham gia khác bằng cách phản hồi các bài đăng của họ bằng những tin nhắn ngắn gọn, đầy đồng cảm. Người tham gia giúp đỡ lẫn nhau bằng cách chỉ ra những điểm có thể bị bóp méo trong suy nghĩ, gợi ý các chiến lược tái đánh giá cảm xúc hoặc đưa ra những lời động viên mang tính chấp nhận. Các phản hồi được đánh giá theo mức độ hữu ích, và người tham gia được trao cơ hội để bày tỏ lòng biết ơn đối với những lời nhắn mang tính chấp nhận hoặc tái đánh giá mà họ nhận được từ người khác.

Kết quả cho thấy việc giúp đỡ người khác điều chỉnh cảm xúc dự báo những kết quả tốt hơn về mặt cảm xúc và nhận thức cho chính những người tham gia thực hiện việc giúp đỡ đó. Hơn nữa, vì sự tập trung cao độ vào bản thân là một hiện tượng phổ biến ở người trầm cảm, nên một người càng giúp đỡ người khác nhiều thì hành vi giúp đỡ của họ càng dự báo mức độ giảm trầm cảm của chính họ rõ rệt, nhờ vào việc áp dụng kỹ thuật tái đánh giá cảm xúc trong cuộc sống hàng ngày. Các phân tích theo dõi sâu hơn chỉ ra rằng sự gia tăng của việc tái đánh giá cảm xúc trong cuộc sống cũng ảnh hưởng tích cực đến tâm trạng và hạnh phúc chủ quan của họ. Thú vị là, những tin nhắn sử dụng ngôn ngữ hướng tới người khác (ví dụ: các đại từ nhân xưng ngôi thứ hai như "bạn" và "của bạn") được đánh giá là hữu ích hơn và nhận được nhiều lòng biết ơn hơn từ người nhận. Trên thực tế, việc sử dụng ngôn ngữ hướng tới người khác không chỉ giúp ích cho người đang gặp khó khăn, mà còn cho cả người đang giúp đỡ. Phát hiện này gợi ý rằng khi hỗ trợ cảm xúc cho người khác, việc cố gắng đặt mình hoàn toàn vào góc nhìn của họ có thể làm tăng khả năng tái đánh giá cảm xúc và dẫn đến những kết quả tâm lý tốt hơn cho chính người trao đi sự hỗ trợ.



Lần tới khi bạn thấy mình đang giúp đỡ ai đó điều chỉnh cảm xúc của họ, hãy nghĩ xem những nỗ lực của bạn có thể đang mang lại cho chính bạn một cơ hội để rèn luyện từ xa cho các tình huống trong tương lai như thế nào, và nhờ đó, cải thiện sức khỏe cảm xúc của chính bạn. Vì vậy, khi nói đến lợi ích của việc điều chỉnh cảm xúc mang tính xã hội, những lời của Thánh Phanxicô thành Assisi càng trở nên thấm thía hơn bao giờ hết: "Chính lúc hiến dâng là khi được nhận lãnh"./.

https://www.psychologytoday.com/us/blog/between-cultures/201805/in-helping-others-you-help-yourself

 

Không có nhận xét nào:

Đăng nhận xét