Nguyên tác: Karma: It Isn’t (Always)
What You Did (Buddhistdoor Global)
Tác
giả: Asa
Hershoff
Việt
dịch: Quảng Cơ
Biên tập:
Tuệ Uyển
***
Từ karma hay nghiệp trong tiếng Phạn đơn giản có nghĩa là hành
động, hoạt động. Nhưng nó cũng được hiểu như là hạt giống và sự trổ quả. Và
chính ở đây nảy sinh một vấn đề. Bản dịch tiếng Anh phổ biến là “nguyên nhân và
kết quả”, ngay cả trong các sách học thuật. Cách dịch này vốn đã gây hiểu lầm.
“Nguyên nhân” hàm ý rằng bạn đã làm điều gì đó và về cơ bản là gán lỗi. Từ đó,
các khái niệm về trách nhiệm và hình phạt lập tức xuất hiện. Đó là do một việc
bạn đã làm.
Mặc dù về
bản chất chúng ta chịu trách nhiệm cho việc thoát ra khỏi nghiệp xấu, nhưng
không nhất thiết chúng ta phải chịu trách nhiệm cho việc rơi vào nó. Cuộc sống
không xoay quanh những bi kịch cá nhân của chúng ta, dù chúng có mãnh liệt đến
đâu. Và ở khắp thế giới tự nhiên (nơi chúng ta phải bắt đầu), hạt giống của
tương lai chúng ta nằm nhiều ở những gì đã xảy đến với ta hoặc xung quanh ta,
cũng như ở cách ta phản ứng hay những gì ta chủ động khởi tạo.
Rõ ràng,
thực vật và côn trùng, chim bay trên trời và rắn bò dưới đất, những chú chó
cảnh giác và những con mèo tò mò — tất cả đều hành xử theo bản tính của mình.
Nhưng tất cả đều bị điều kiện hóa, đôi khi rất mạnh mẽ, bởi thế giới riêng của
chúng. Những điều kiện khắc nghiệt, môi trường độc hại, thậm chí cả thời tiết,
đều lập trình nên các phản ứng nhằm bảo toàn sự sống và tránh tổn hại.
Các loài
động vật có vú bậc cao hơn, như chó và mèo, có thể thay đổi hoàn toàn bởi sự tử
tế hay tàn nhẫn, bởi thiếu thốn hay dư dả. Dĩ nhiên, vẫn có sự khác biệt giữa
những thể chất mạnh hay yếu, khiến khả năng ứng phó với nghịch cảnh hoặc sự
thay đổi không giống nhau. Nhưng tác động thì luôn hiện hữu.
Vậy tại
sao, khi nói đến khái niệm nghiệp, mọi thứ bỗng nhiên đều trở thành lỗi của
chúng ta? Và tại sao điều duy nhất được mang theo từ đời này sang đời khác lại
chỉ là những gì ta đã làm? Điều này hoàn toàn đi ngược lại trải nghiệm của con
người.
Con người
chúng ta khi trưởng thành là một sự pha trộn phức tạp của những gì ta đã phải
chịu đựng, những gì ta được dạy dỗ, những gì ta phải vượt qua, những thói quen
ta hình thành, cách ta phản ứng, và những bài học đó đã thay đổi chúng ta như
thế nào — hoặc không thay đổi ra sao.
Vậy thì rốt
cuộc, việc suy nghĩ về nghiệp có ý nghĩa gì?
Có hai lý
do vô cùng quan trọng.
Thứ nhất,
nếu bạn nghèo khó, mắc bệnh nặng, là nạn nhân của người khác, hoặc ngược lại vô
cùng may mắn và giàu có, khỏe mạnh và ưa nhìn hơn tất cả những người xung
quanh, thì điều bạn làm tiếp theo mới chính là thứ làm thay đổi nghiệp tương
lai của bạn. Bạn có thể đã bệnh tật, bị tấn công, hay giàu có mà không hề do
lỗi hay hành động nào của chính mình. Điều này được gọi là luật ngẫu nhiên, chứ
không phải luật nghiệp. Đây là hai nguyên lý rất khác nhau mà chúng ta cùng
sống dưới đó.
Luật ngẫu
nhiên (cộng nghiệp) tồn tại bởi vì làn sóng của nghiệp toàn cầu, nghiệp của
thiên hà, nghiệp của vũ trụ đang cuồn cuộn tiến về phía trước từng giây từng
giây. Và mọi nguyên tử, con ốc sên hay ngôi sao đều đang tham gia vào sức nặng
không thể tưởng tượng nổi của làn sóng ấy. Khi bị đẩy đi theo cách này, câu nói
“chuyện tào lao vẫn cứ xảy ra” lại trở nên vô cùng chính xác.
Việc biết
liệu những gì đang xảy ra với chúng ta bây giờ, hay trong cả cuộc đời này, là
do nghiệp hay chỉ là ngẫu nhiên, là điều không thể đối với phần lớn con người.
Nếu bạn phát triển được khả năng phân biệt đó thì càng tốt. Nhưng điều duy nhất
bạn chắc chắn biết là: điều bạn làm tiếp theo chính là hạt giống của nghiệp.
Lý do quan
trọng thứ hai là, với tư cách là những người tu tập tâm linh, chúng ta biết
rằng nghiệp có thể được chuyển hóa. Dù đó là con đường dài hơi của việc mỗi
ngày cố gắng trở thành một con người tốt hơn và đấu tranh với những “con quỷ”
bên trong mình, hay con đường khéo léo của các phương pháp Kim Cang thừa,
nghiệp đều có thể thay đổi.
Việc thay
đổi nghiệp từ trước — thay đổi những gì quá khứ cá nhân của chúng ta (chứ không
phải quá khứ của toàn vũ trụ) đã chuẩn bị cho ta — là một khả năng tuyệt vời.
Thực hành điều này, chẳng hạn như trì tụng thần chú Kim Cang Tát Đỏa
(Vajrasattva), thực hành tonglen, hay các phương pháp khác, không hề dễ dàng.
Nó có thể, và thực sự có, khiến nghiệp trổ quả, thanh lọc nghiệp, và gây ra đủ
loại xáo trộn.
Nhưng một
cơn đau đầu do những pháp tu này có thể ngăn chặn một căn bệnh nghiêm trọng về
não trong tương lai. Đó là lời hứa mà truyền thống của chúng ta trao cho ta, và
chính trải nghiệm của tôi cho thấy rằng điều đó không hề là dối trá.
Vì vậy, lời
khuyên của một ông già là thế này: hãy cẩn trọng, bởi thế giới ngoài kia rất
khắc nghiệt. Hãy tự quan sát chính mình, kẻo bạn làm những điều gây tổn hại cho
bản thân hoặc cho người khác. Và hãy siêng năng đưa việc thanh lọc nghiệp trở
thành một phần trong thực hành hằng ngày của bạn./.
https://www.buddhistdoor.net/features/karma-it-isnt-always-what-you-did/
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét